Sykes Picot Anlaşması Toprağa Gömüldü

Akın Tezel

14-07-2025 13:32

I. Dünya Savaşının ortasında, 1916 yılında Ortadoğudaki İngiliz yetkili Sykes ile Fransız yetkili Picot aralarında anlaşarak kazanacaklarından emin oldukları savaşın ardından bölgeyi nasıl paylaşacaklarına dair bir harita çizerler. Her iki devlet tarafından da uygun görülen anlaşmaya göre Anadolu'nun doğusunda bir büyük Ermenistan, onun güneyinde İngiliz ve Fransız işgal bölgeleri, daha güneyde Suriye, Irak, Lübnan ve Transjordan isimli kukla devletler kurulacaktı.

Bunlardan Ermeni devleti hiç kurulamadı. Nuri Paşa ve Kazım Paşa komutasındaki Türk orduları Hazar Denizi kıyılarına kadar ilerleyerek Ermenileri silip süpürdü. Bu arada Ermeniler de kendi aralarında ihtilafa düştüler. Sonunda komünist yanlısı Ermeniler Sovyet Ordusunun da yardımıyla bugünkü Ermenistan toprakları üzerine Ermenistan Sovyet Cumhuriyetini kurdular. Sovyetler Birliği ile Ankara Hükümeti arasındaki anlaşma ile de doğu sınırlarımız kesinleşti ve Ermenistan sorunu ortadan kalktı.

Güneyde ise halkın direnişi karşısında zaten pek de istekli olmayan Fransızlar Anadolu'dan çekildiler ve yaptığımız Ankara anlaşması ile bugünkü Suriye sınırı oluşturuldu. Güneyimizde kalan eski Osmanlı toprakları ise o kadar talihli değildi. İngilizler daha savaş öncesi hırslı ama akılsız bir adam olan Mekke Emiri Şerif Hüseyini "Seni Arabistan Kralı yapacağız" diye kandırmışlar, o da emrindeki Bedevileri Osmanlı Ordusu üzerine sürerek İngilizlerin tüm Filistin ve Mezopotamyayı işgal etmelerine yardımcı olmuştu. Savaş bitince Emir Hüseyin'e kusura bakma, daha zamanı değil diyerek kapıyı gösterdiler. Böylece planladıkları kukla devletler Fransa ve İngiltere'nin güdümünde kuruldu.

Doğuda ise kendisini Kürt Kralı olarak ilan eden Mahmut Berzenci İngilizlerden bağımsız bir Kürt devleti kurmak için çok uğraştıysa da başaramadı ve İngilizler tarafından yakalanarak idam edildi. Güneyde, Filistinde İngilizlere karşı kahramanca direnen eski Osmanlı Subayı Şeyh İzzettin Kassam da bir kısım başarılar elde etmesine rağmen sonunda İngilizlere mağlup olarak idama yollandı.

Bu sırada Anadolu'da yeni kurulan Türk devleti Yunan işgali ile uğraşıyordu. İngilizler savaştan sonra Türklerin toparlanarak kaybettikleri Ortadoğu topraklarını yeniden ele geçirmek için harekete geçeceğini biliyordu. Bu nedenle Yunanlıları silahlandırarak Anadolu üzerine saldılar. Amaçları Türklerin elinde kalan son gücü de tüketerek hareketsiz kılmak idi. Bu konuda da başarılı oldular. her ne kadar Yunanlılar yenilip ülkeden kovulmuşsa da milletin varı yoğu tükenmiş, hareket edecek gücü kalmamıştı. Sonunda Lozan anlaşmasına istedikleri gibi bir madde koydurdular ; madde şöyle diyordu

"Madde 27 — Türkiye Hükümeti ya da Türkiye makamlarınca, Türkiye toprakları dışımla, işbu Andlaşmayı imzalayan öteki Devletlerin egemenliği altında ya da koruyuculuğunda bulunan toprakların yurttaşları ile Türkiye’den ayrılan toprakların yurttaşları üzerinde siyasal, yasama ya da yönetimsel konularda, her ne nedenle olursa olsun, hiçbir yetki ya da yargı hakkı kullanılmayacaktır.

Şurası da kararlaştırılmıştır ki, İslam dini makamlarının dinsel yetkilerine bir zarar gelmemektedir. "

Bu maddeye göre Türk Devleti I. Dünya Savaşında kaybettiği topraklar üzerinde hiçbir hak iddia edemeyecekti. Bu madde Osmanlı devletinin yok oluşunun belgesiydi. İngilizler ve Fransızlar II. Dünya Savaşı sonrasına kadar Orta Doğu'yu ellerindeki kukla devletçiklerle istedikleri gibi yönettiler. 1948 de ise oyuna yeni bir aktör katıldı. Milyonlarca Filistinliyi yerlerinden yurtlarından ederek dünyanın dört bir köşesinden getirdikleri Yahudilerii buraya yerleştirip İsrail Devletini kurdurdular. Amaçlar Araplarla İsraili sürekli çatışma halinde tutup bölgeye egemen olmaktı.

1970 lerde bir başka oyuncu, Kürtler PKK eliyle oyuna yerleştirildi. PKK, her ne kadar adı Kürdistan İşçi Partisi olsa da aşırı ırkçı Kürt milliyetçisiydi. Bir başka özelliği de İslama karşı oluşuydu. Böylelikle Kürtleri Müslüman Arap ve Türklerden ayırma oyunu da başlamış oldu. Aynı oyunlar Türkler ve Araplar üzerinde de oynandı. Kendilerine çağdaş ve laik sıfatı yakıştıran gruplar bir taraftan Arapların kulağına "Osmanlı sizi yıllar boyu sömürdü" diye fısıldıyor, öte yandan Türklerin kulağına da "Araplar I.Dünya Savaşında size ihanet etti" yalanını dolduruyorlardı. Bir arada olurlarsa Ortadoğuda ses getirecek olan yaklaşık 200 milyonluk bir kitleyi böylece etkisiz hale getireceklerini düşünüyorlardı.

Şimdi işler değişti. Türkiye 1923 Türkiyesinden çok farklı bir yerde. Siyasi, askeri ve ekonomik bakımdan çok daha güçlü. İsmi Rusya, Çin ve ABD ile birlikte anılmaya başladı. Batının kendisine koymuş olduğu ve o tarihlerde zorunlu olarak kabul ettiği sınırlamaları aşacak güçte. Yanı başındaki Suriye'yi bataklıktan kurtarıp desteğini sağlamış. Bir de Batının durumuna bakalım, Batı Trump ile karşıtları arasında bölünmüş durumda, ne yapacağını şaşırmış bir halde oraya buraya yalpalıyor. Bir de Trump'ın ağzından dinleyelim. Trump son İran-İsrail savaşı sürerken kendisine Şaha destek vermesi konusunda öneride bulunanlara şöyle diyor "Şimdi Şahı işe sokmanın zamanı değil. O zaman işler karışır. İran 100 milyon nüfuslu bir ülke, ayrıca bol miktarda petrolu de var. işimize bakalım". Trump'ın Ankara büyükelçisi ve Ortadoğu temsilcisi Tom Barrack da aynı şeyleri söylüyor. Rojava'daki PYD yönetimine özerkliğe karşı olduğunu özellikle hatırlatıyor.

İşte Cumhurbaşkanımız Tayyip Erdoğan'ın üstüne basa basa söylediği Türk, Kürt ve Arap birlikteliğini İslam şemsiyesi altında ve Türkiye'nin önderliğinde gerçekleştirmenin tam zamanı.

 

DİĞER YAZILARI Ne İş Yapar Bu Adamlar 01-01-1970 03:00 Fethiye'de Siyaset 01-01-1970 03:00 Köpekler Üzerinden Siyaset 01-01-1970 03:00 Nerede Kaldı Bu İşçiler? 01-01-1970 03:00 Populizm 01-01-1970 03:00 Siyah Takım Elbiseli Adamlar 01-01-1970 03:00 Papazın Suçu Ne? 01-01-1970 03:00 Navigasyon Belası 01-01-1970 03:00 Demek Ki  Mesele İntegral Değilmiş 01-01-1970 03:00 Refah Toplumu Denilen Kölelik Düzeni 01-01-1970 03:00 Milletvekillerinin Görevi Nedir 01-01-1970 03:00 Tuşlu Cep Telefonları Kullanımdan Kalkıyor Mu? 01-01-1970 03:00 Hatalar Zinciri 01-01-1970 03:00 Siyaset Üstü Kalmak 01-01-1970 03:00 Yılan Aynı Delikten İki Kere Sokmazmış 01-01-1970 03:00 Rahat Bırakın Atatürkü! 01-01-1970 03:00 Kabul Edenler. Etmeyenler. Oy Birliği İle Kabul Edilmiştir 01-01-1970 03:00 Fethiye'yi Sel Aldı 01-01-1970 03:00 Filistin'de Kavga Bitmedi 01-01-1970 03:00 Herkes Birbiriyle Kavgalı 01-01-1970 03:00 Yaktın Bizi Salih Eroğlu 01-01-1970 03:00 Projeler, Projeler... 01-01-1970 03:00 Temiz Fethiye 01-01-1970 03:00 Lozan Fetişizmi 01-01-1970 03:00 Tropikal Gece 01-01-1970 03:00 İstemezükçülerin Kafası Karışık 01-01-1970 03:00 Bu Gençler Mi Tankların Önüne Yatacak? 01-01-1970 03:00 Düzen, Disiplin 01-01-1970 03:00 Orman Yangınları Yine Başladı 01-01-1970 03:00 Muhalefet Yapmanın da Bir Yolu Vardır 01-01-1970 03:00 Bir DSİ Klasiği 01-01-1970 03:00 İstihbaratın Önemi 01-01-1970 03:00 Cogito Ergo Sum 01-01-1970 03:00 Asfalt Bitti, Sorun Bitmedi 01-01-1970 03:00 Ya Bu Da Eskisine Benzerse? 01-01-1970 03:00 Neye Yarar? 01-01-1970 03:00 Rodos Çıkartması 01-01-1970 03:00 Yüzbaşı İbrahim 01-01-1970 03:00 Bir Garip Saldırı 01-01-1970 03:00 Fethiye’de İşler Karışacak Gibi 01-01-1970 03:00 Sorun Yolsuzluk Mu? 01-01-1970 03:00 İstanbul’da Deprem Oldu 01-01-1970 03:00 Ah Bu Gençlik 01-01-1970 03:00 Olmayacak İşler 01-01-1970 03:00 Komedi Devam Ediyor 01-01-1970 03:00 Ne Boykotmuş Yahu! 01-01-1970 03:00 Toplumsal Şizofreni 01-01-1970 03:00 Türk Milleti Yok Oluyor 01-01-1970 03:00 Beyaz Reno 01-01-1970 03:00 Rizeli mi Olsun, Mardinli mi? 01-01-1970 03:00 Adam Kitap Gibi Konuştu 01-01-1970 03:00 Siyasi İrade Noksanlığı 01-01-1970 03:00 Birlikten Kuvvet Doğar 01-01-1970 03:00 Çember Daralıyor 01-01-1970 03:00 Kaya Çukurunda Mahsur Kaldım 01-01-1970 03:00 Mesajlaşma 01-01-1970 03:00 Yazmayayım Diyorum, Ama Olmuyor 01-01-1970 03:00 Yumurta 01-01-1970 03:00 Ve Abdullah Öcalan Konuştu 01-01-1970 03:00 Ve Abdullah Öcalan Konuştu 01-01-1970 03:00 Asgari Ücret Komedisi 01-01-1970 03:00 Villa Mı, Domates Mi? 01-01-1970 03:00 Aile Hekimleri Ne İstiyor? 01-01-1970 03:00 Arkadaşlar, Sakin Olalım! 01-01-1970 03:00 Cevap Bekleyen Sorular 01-01-1970 03:00 Cin Şişeden Çıktı 01-01-1970 03:00 Biraz Sakin Olalım 01-01-1970 03:00 Aranılan Başkan Bulunmuştur 01-01-1970 03:00 Eyvah, Trump Kazandı! 01-01-1970 03:00 Abi, Ne İş Olsa Yaparım 01-01-1970 03:00 Fethullah Gülen Öldü, FETÖ Sağ 01-01-1970 03:00 750 Lira Kavgası 01-01-1970 03:00 Deliler Boşandı 01-01-1970 03:00 İsrail Kimdir 01-01-1970 03:00 Navigasyon 01-01-1970 03:00 Karakter Tahlili 01-01-1970 03:00 Okullar Açıldı, Dertler Başladı 01-01-1970 03:00 Hisarönünde Neler Oldu 01-01-1970 03:00 Ak Parti Yeni Yöneticilerini Nasıl Belirleyecek 01-01-1970 03:00 Siyasetçiler Ne İş Yapar? 01-01-1970 03:00 Göbeklitepe Mi, Malazgirt Mi? 01-01-1970 03:00 Fethiye Devlet Hastanesi Nereye? 01-01-1970 03:00 Erdoğan Ne Dedi? 01-01-1970 03:00 Rahat Bırakın Şu Kızları 01-01-1970 03:00 1,118,999 Sonuç Bulundu 01-01-1970 03:00 Ortalık Yangın Yeri Gibi 01-01-1970 03:00 Sen Neymişin Be İnstagram! 01-01-1970 03:00 Kudurdular 01-01-1970 03:00 Lozan Mı, Mavi Vatan Mı? 01-01-1970 03:00 Garip Bir Sessizlik 01-01-1970 03:00 Bir Garip Yarış 01-01-1970 03:00 Ben De Selanikliyim 01-01-1970 03:00 Zam Yağmuru 01-01-1970 03:00 Fotoğrafın Bütününü Görmek 01-01-1970 03:00 Nerede O Eski Bayramlar 01-01-1970 03:00 Çevreciler Bana Çok Kızmış 01-01-1970 03:00 Gazze Komedisi 01-01-1970 03:00 Bir Garip Tartışma 01-01-1970 03:00 Sahipsiz Fethiye 01-01-1970 03:00 Yapacak Başka İş Kalmadı Mı? 01-01-1970 03:00 İran Cumhurbaşkanı Öldü 01-01-1970 03:00 Bir Zamanlar İlçenin Birinde Bir Komünist Başkan Vardı 01-01-1970 03:00 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan geçtiğimiz gün şöyle konuştu: 01-01-1970 03:00 Hangi Hastaneye Gitsek 01-01-1970 03:00 Bütün Kabahat Müfredatta Mı? 01-01-1970 03:00 108 Yıllık Sınır Paramparça 01-01-1970 03:00 Toplu Çılgınlık 01-01-1970 03:00 Seçmen Yeni Seçilen Belediye Yöneticilerinden Ne Bekliyor 01-01-1970 03:00 Filimi Geriye Saralım 01-01-1970 03:00 Seçimleri Kim Kazandı ? 01-01-1970 03:00 Şimdi Ne Olacak ? 01-01-1970 03:00 Hüzünlü Gemi 01-01-1970 03:00 Behçet Saatcı'nın Yolu Açılıyor 01-01-1970 03:00 Vatandaş Yasalara Uymuyor, Biz de Yasaları Vatandaşa Uydururuz 01-01-1970 03:00 Fethiye Neden Fethiye Oldu? 01-01-1970 03:00 Muğla Seçimlerinin Sosyo Politiği 01-01-1970 03:00 Bugün Ne Yazsam Acaba? 01-01-1970 03:00 Bana Göre Hava Hoş 01-01-1970 03:00 İngiltere 3-Türkiye 0 01-01-1970 03:00 Herkes Safını Belirlesin 01-01-1970 03:00 Fethiyeli Ak Parti Seçmeni Endişeli 01-01-1970 03:00 Aaa... Adama Bak, Dama Çıkmış Atlayacak 01-01-1970 03:00 Elektrik Direklerinin Dili Olsa 01-01-1970 03:00 Osman Abiyi Uğurlarken 01-01-1970 03:00 Newsweek Ne Diyor 01-01-1970 03:00 Ağır Ağır Çıkacaksın Bu Merdivenlerden 01-01-1970 03:00 Karamsarlık ve Yılgınlık 01-01-1970 03:00 Tosun Gibi Maşallah 01-01-1970 03:00 Seçim Mitingi Mi, Aday Tanıtım Toplantısı Mı? 01-01-1970 03:00 "Nedir bu Atatürk ilkeleri? 01-01-1970 03:00 Emperyalizmin Dini Yoktur 01-01-1970 03:00 Athena 01-01-1970 03:00 Bir Başkadır Fethiye'nin Sonbaharı 01-01-1970 03:00 Ortanın Solu 01-01-1970 03:00 Filistin İsrail Savaşı Nereye? 01-01-1970 03:00 Filistinde Neler Oluyor 01-01-1970 03:00 Rüzgâr Gibi Geçti 01-01-1970 03:00 İmama Kızıp Oruç Bozmak 01-01-1970 03:00 Küresel Isınma, Yanlışlar ve Doğrular 01-01-1970 03:00 Müşteri Kızıştırma 01-01-1970 03:00 Besmeleyi Unuttuk 01-01-1970 03:00 Milli Eğitim Faciası Ne Zaman Son Bulacak? 01-01-1970 03:00 Önce Kendimizi Eleştirelim 01-01-1970 03:00 Sesi Çıkmayan Siyasetçiler 01-01-1970 03:00 Rahat Bırakın Kızları 01-01-1970 03:00 Ne Kadar Da Sevinmiştik 01-01-1970 03:00 Türkiye Anadolu'dan Büyüktür (II) 01-01-1970 03:00 Türkiye Anadolu'ya Sığmayacak Kadar Büyüktür 01-01-1970 03:00 Villakondu 01-01-1970 03:00 Bizden Hatırlatması 01-01-1970 03:00 Kültürel Saldırı Altındayız 01-01-1970 03:00 Elbette Bir Bildiği Vardır 01-01-1970 03:00 Sıcaklarda Ne Yapmalıyız 01-01-1970 03:00 Sağlam Giren, Hasta Çıkar 01-01-1970 03:00 Örgüt Yöneticileri Nasıl Olmalı 01-01-1970 03:00 Örgüt Yöneticileri Nasıl Olmalı 01-01-1970 03:00 Gökkuşağı 01-01-1970 03:00 Cenazeyi Taşıyan Başka, Gömen Başka 01-01-1970 03:00 Karasinek mi, Sivrisinek mi? 01-01-1970 03:00 İsimler, İsimler, Yeni İsimler 01-01-1970 03:00 Cenazeyi Taşıyan Başka, Gömen Başka 01-01-1970 03:00 Karasinek mi, Sivrisinek mi? 01-01-1970 03:00 İsimler, İsimler, Yeni İsimler 01-01-1970 03:00 İsimler, İsimler, İsimler... 01-01-1970 03:00 Matematik Ne Diyor? 01-01-1970 03:00 Yüzde Elli İki Yetmez 01-01-1970 03:00 Bu Adamlara Devlet Teslim Edilmez 01-01-1970 03:00 Mozart'ın Kapı Gıcırtısı Konçertosu 01-01-1970 03:00 Okçular Tepesinde Ne Oldu 01-01-1970 03:00 Bu Seçim Farklı Seçim 01-01-1970 03:00 "Megri, megri" 01-01-1970 03:00 Böl ve Yönet 01-01-1970 03:00 Kıyamet Erken Koptu 01-01-1970 03:00 Üretici Kazandı 01-01-1970 03:00 Bu Ne Biçim Sol 01-01-1970 03:00 Kime Propaganda Yapalım 01-01-1970 03:00 Boş Atıp Dolu Tutmak 01-01-1970 03:00 Allah Akıl Versin 01-01-1970 03:00 "AKP'lilerin İzmir'de işi yok. Burası Atatürkçü'lerin." 01-01-1970 03:00 Seçim Toto 01-01-1970 03:00 Biraz Da Gülelim 01-01-1970 03:00 Sonunda Oldu 01-01-1970 03:00 "Başbakan Erbakan, Şakadan" 01-01-1970 03:00 Siyasi Parti Mi, İşçi Bulma Kurumu Mu? 01-01-1970 03:00 Soğanın Cücüğü 01-01-1970 03:00 Kızılay 01-01-1970 03:00 AHLAKIN FAY HATTI: 01-01-1970 03:00 Müteahhitler Günah Keçisi Oldu 01-01-1970 03:00 "Yaşadığımız Tek Sorun Yağmacılık Değil Yalancılıktır" 01-01-1970 03:00 Muhalefet Nasıl Yapılır 01-01-1970 03:00 Rıfkı Nereye Kayboldu? 01-01-1970 03:00 Sokak Köpekleri Üzerinden Siyaset 01-01-1970 03:00 Tasarruf Etmeyi Öğrenelim 01-01-1970 03:00 Ve Cumhurbaşkanı Erdoğan Fethiye’de 01-01-1970 03:00 Nasıl Bir Siyasetçi İstiyoruz 01-01-1970 03:00 Asgari Ücret Efsanesi 01-01-1970 03:00 Anlayamadıklarım 01-01-1970 03:00 Oyun İçinde Oyun 01-01-1970 03:00 Aspirin 01-01-1970 03:00 Medyanın Gücü 01-01-1970 03:00 Bu Da Mı Gelecekti Başıma? 01-01-1970 03:00 01-01-1970 03:00 Babadağ'ın Babası 01-01-1970 03:00 Göründüğün Gibi Ol, Olduğun Gibi Görün 01-01-1970 03:00 LGBTI'yi Konuşmak Yasakmış 01-01-1970 03:00 Tunç Soyer Neden Böyle Konuştu 01-01-1970 03:00 Tatil-i Eşgal 01-01-1970 03:00 Enflasyon 01-01-1970 03:00 Ayıp Ettin Osman Abi 01-01-1970 03:00