Bir sabah uyandığımızda Fethiye’nin girişindeki tabelada “Fethiye İli” yazdığını düşünelim.
Kuşkusuz pek çok Fethiyeli için gurur verici bir görüntü olur.
Peki tabelanın arkasında ne olacak?
Yollarımız, altyapımız, kamu binalarımız, hastanelerimiz, okullarımız ve konutlarımız yeni bir ilin ihtiyaçlarını karşılayabilecek mi?
Asıl konuşmamız gereken mesele tam da bu.
FETHİYE’NİN İL OLMASI YENİ BİR GÜNDEM DEĞİL
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin 19 ilçenin il olabileceğine yönelik açıklamasında Fethiye’ye de yer vermesi, yıllardır zaman zaman gündeme gelen tartışmayı yeniden alevlendirdi.
Ardından CHP Genel Başkan Yardımcısı Cemal Canpolat’ın Fethiye’nin iki ay içerisinde il olacağı yönündeki açıklaması beklentileri daha da artırdı.
Fethiye’nin il olma düşüncesi aslında yeni değil. Türkiye Büyük Millet Meclisi kayıtlarında 2004 yılında Fethiye’nin il yapılmasına ilişkin verilmiş, ancak kanunlaşmadan hükümsüz kalmış bir teklif de bulunuyor.
Yani ortada yıllardır konuşulan bir konu var.
Ancak bugün önemli bir ayrım yapmalıyız:
Siyasi açıklama başka, yasal karar başka; il ilan edilmek başka, il olarak hizmet vermeye hazır olmak bambaşka.
FETHİYE İL OLMAYI HAK EDİYOR MU?
Bana göre Fethiye’nin il olma potansiyeli tartışılmayacak kadar güçlü.
Turizmiyle, ticaretiyle, tarımıyla, doğal güzellikleriyle ve uluslararası tanınırlığıyla Fethiye, yalnızca Muğla’nın değil, Türkiye’nin önemli merkezlerinden biri.
Üstelik sahip olduğu ekonomik ve sosyal hareketlilik, onu sıradan bir ilçe ölçeğinin ötesine taşıyor.
Fakat burada kendimize dürüstçe sormamız gereken bir soru var:
Fethiye il olmayı hak ediyor olabilir. Peki il olmaya hazır mı?
Bu iki sorunun cevabı aynı olmak zorunda değil.
YENİ BİR İLİN YÜKÜNÜ KİM, NASIL TAŞIYACAK?
İl olmak yalnızca valilik binasına kavuşmak değildir.
Yeni il müdürlükleri, kamu kurumları, idari birimler, personel kadroları ve hizmet alanları demektir.
Peki bunlar nerede kurulacak?
Mevcut kamu binaları yeterli mi?
Yeni hizmet binaları için alan ve bütçe hazır mı?
Fethiye’ye atanacak kamu çalışanları nerede yaşayacak?
Aileleri için yeterli konut, okul ve sosyal imkân var mı?
Bugün bile özellikle turizm sezonunda yoğunlaşan kent trafiği, otopark ihtiyacı ve altyapı baskısı konuşulurken yeni bir idari yapılanmanın beraberinde getireceği hareketlilik nasıl karşılanacak?
Fethiye Belediyesi’nin kendi planlama belgelerinde de otopark ve atık yönetimi gibi konuların yer alması, bunların göz ardı edilemeyecek ihtiyaçlar olduğunu gösteriyor.
Üstelik bunlar yalnızca belediyenin omuzlarına bırakılabilecek meseleler değil.
Büyükşehir belediyesi, merkezi idare ve diğer kamu kurumlarının görev ve kaynak paylaşımı da bu süreçte yeniden değerlendirilmek zorunda kalabilir.
Bir şehre yeni kurumlar kazandırırken, o şehirde yaşayan insanların mevcut hizmetlerini aksatmamak da en az il olmak kadar önemlidir.
SEYDİKEMER VE ÇEVRE İLÇELERİN DURUMU NE OLACAK?
Bence tartışmanın en önemli başlıklarından biri de bu.
Fethiye il olursa yeni ilin sınırları nereden geçecek?
Seydikemer bu yapılanmanın neresinde yer alacak?
Başka ilçelerin bağlanması gündeme gelecek mi?
Mevcut belediye hizmetlerinin, kamu yatırımlarının ve devam eden projelerin durumu nasıl düzenlenecek?
Bu soruların cevabı yalnızca Fethiye’yi ilgilendirmiyor.
Çünkü idari sınırlar değiştiğinde ulaşım, sağlık, eğitim, altyapı ve kamu kaynaklarının planlanması da etkilenebilir.
Bu nedenle Fethiye’nin il olması değerlendirilirken bölgenin tamamını kapsayan bir çalışma yapılmalı.
Hiçbir ilçenin, mahallenin veya vatandaşın hizmet bakımından mağdur olmaması temel ilke olmalı.
FETHİYE SEÇİMDEN ÖNCE Mİ, SONRA MI İL OLMALI?
Gelelim belki de en çok tartışılacak soruya.
Fethiye seçimlerden önce mi il yapılmalı, seçimlerden sonra mı?
Ben bu meseleye farklı bir yerden bakıyorum.
Bir şehrin geleceğini belirleyecek kararın doğruluğu, seçim tarihine göre değil, kamu yararına göre değerlendirilmelidir.
Gerekli yasal ve teknik hazırlıklar tamamlanmışsa seçimden önce alınacak bir kararın sırf takvimi nedeniyle yanlış olduğunu söylemek doğru olmaz.
Aynı şekilde sağlıklı bir hazırlık için zamana ihtiyaç varsa seçim sonrasını beklemek de başarısızlık olarak görülmemeli.
Önemli olan kararın ne zaman açıklandığı değil, nasıl hazırlandığıdır.
Fethiye’nin il olması bir siyasi yarışın konusu hâline gelmemeli.
Bu meselede farklı siyasi görüşlerden insanların aynı masada buluşabilmesi gerekir.
Çünkü il statüsünün getireceği sorumlulukları yalnızca bugünün yöneticileri değil, gelecek kuşaklar da taşıyacak.
PEKİ İKİ AY YETERLİ Mİ?
Gelelim son günlerin dikkat çeken iddiasına.
“Fethiye iki ay içerisinde il olacak.”
Bunu söyleyenler olabilir. Böyle bir beklenti de taşınabilir.
Ancak burada kamuoyuna açık ve net konuşmak gerekiyor.
Türkiye’de yeni bir il kurulması için kanun çıkarılması gerekiyor.
Dolayısıyla siyasi irade ve yasama süreci bir yana, yeni ilin fiilen hizmet vermeye başlaması ayrıca planlama gerektiriyor.
İki ay içinde yasal süreçte önemli adımlar atılması mümkün olabilir.
Ama iki ay, bütün kurumların binalarıyla, personeliyle, bütçesiyle ve hizmet düzeniyle eksiksiz hazırlanması için yeterli midir?
İşte bu sorunun cevabı, ortada somut bir geçiş planı görülmeden verilemez.
Bu nedenle “İki ayda il olunmaz” diye kesin bir hüküm vermek de “Her şey iki ayda hazır olur” demek de doğru değil.
Asıl ihtiyacımız olan, iddiayı ortaya atanlardan kesin tarih duymak değil; yetkili kurumlardan hazırlanmış bir yol haritası görmek.
Örneğin:
Yeni ilin sınırları nasıl belirlenecek?
Hangi kurumlar kurulacak, hangileri yeniden yapılandırılacak?
Kaç kamu çalışanına ihtiyaç duyulacak?
Kurumlar için hangi binalar kullanılacak?
Yeni yapılanmanın bütçesi nereden karşılanacak?
Mevcut hizmetlerin aksamaması nasıl sağlanacak?
Geçiş süreci ne kadar sürecek?
Bu sorular cevaplandığında Fethiye halkı da önünü daha net görebilir.
FETHİYE’YE BİR PLAKA NUMARASINDAN FAZLASI LAZIM
Yanlış anlaşılmak istemem.
Ben Fethiye’nin il olmasına karşı değilim.
Tam tersine, doğru planlandığı takdirde il statüsünün bölgenin gelişimine ve kamu hizmetlerine erişimine önemli katkılar sağlayabileceğini düşünüyorum.
Ancak şehrimizi seviyorsak yalnızca güzel haberler duymayı değil, zor sorular sormayı da bilmeliyiz.
Çünkü iyi niyetli sorular gelişmenin önünü kesmez; yapılacak işin daha sağlam temellere oturmasına yardımcı olur.
Fethiye’nin il olmasını istemek başka, bu sürecin eksiksiz hazırlanmasını istemek başka değildir.
İkisi birbirini tamamlar.
İl olmak Fethiye için bir hedef olabilir.
Ama daha yaşanabilir, daha düzenli ve daha güçlü bir Fethiye oluşturmak asıl hedefimiz olmalı.
SON SÖZ
Bugün Fethiye’nin önünde önemli bir fırsat konuşuluyor.
Bu fırsatı değerlendirirken heyecanımızı kaybetmeyelim ama gerçekleri de gözden kaçırmayalım.
İki ay sonra ne olacağını bugünden kesin olarak söylemek doğru olmaz.
Seçimden önce mi, sonra mı sorusunun cevabı da tek başına yeterli değildir.
Bana göre Fethiyelilerin sorması gereken asıl soru şudur:
“Fethiye il olursa hayatımızda ne değişecek ve bu değişime ne kadar hazırız?”
Bu soruya somut cevaplar verilebiliyorsa Fethiye için yeni bir sayfa açılabilir.
Verilemiyorsa önce hazırlıkların tamamlanmasını istemek, il olmaya karşı çıkmak anlamına gelmez.
Fethiye’ye yalnızca yeni bir plaka numarası değil, güçlü bir gelecek yakışır.
Çünkü…
İl olmak bir kararla mümkündür.
Ama iyi yönetilen bir il olmak; plan, emek, kaynak ve zaman ister.
Önce sağlam bir yol haritası, sonra il tabelası.