Kılıçdaroğlu'ndan Erken Seçim, Dokunulmazlık ve CHP Kurultayı Hakkında Dikkat Çeken Açıklamalar

Millet Haber Ajansı Genel Yayın Yönetmeni  Sinan Burhan ve bir grup gazeteciye konuşan CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu önemli açıklamalar yaptı. MUHALEFET ERKEN SEÇİMDEN KAÇAMAZ !!! YOSUZLUKLARLA İLGİLİ DOKUNULMAZLIKLARIN KALKMASINA EVET DERİZ !!ECEVİT OLSA YUNANİSTANLA SAVAŞ ÇIKARDI !!!KOCAELİ- MİLLET HABER AJANSI-
(14 KASIM 2026)  
SORU / Size yönelik tepkiler  azaldı mı ?KEMAL KILIÇDAROĞLU - Yani iktidar olmak, ülkeyi yönetmek her partinin hedefinde var. Doğal olarak CHP'nin de hedefinde bu var. CHP bunu belli dönemler yakalamış olan bir partidir. Bazen koalisyonlar hâlinde bunu yakaladı. Bazen rahmetli Ecevit'in yaptığı gibi çok dar bir milletvekili grubuyla ülke yönetimine talip oldu ve ülkeyi yönetti gerçekten. Hakkını teslim etmek lazım. Ahlaki temelleri çok güçlü bir liderdi aynı zamanda Bülent Ecevit. O açıdan bakıldığı zaman ben siyasetin aşırı kutuplaştığı ve neredeyse birbirimizi düşman olarak görebileceğimiz bir atmosferin yaratıldığını görüyorum. Bu doğru değil. Yani bu hem siyasi partilere bir yarar getirmiyor hem Türkiye'ye bir yarar getirmiyor. Buradan çıkmak gerekiyor. Düşünce bazında tartışabiliriz. Sert söylemler de olabilir ama bunun hakaret boyutuna varılması doğru değil yani.
GAZETECİ - O tepkiler azaldı değil mi efendim? Böyle bir...
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Eskiye göre değil tabii, eskiye göre değil. Bir hayli azaldı. Çünkü biz sesimizi çıkarmıyorduk zaten. Yani bütün bu eleştirilere, sert eleştirilere rağmen yerimizde duruyorduk. Sesimizi çıkarmıyorduk. Şimdi yeni yeni işte grup toplantıları olmaya başladı ki orada da hem Türkiye'nin sorunlarını hem nasıl çözüleceğini hem iktidar eleştirilerini gayet güzel yapıyoruz. Dolayısıyla toplumun, yani geniş kitlelerin bizi görmesi ancak grup toplantıları üzerinden oluyor. Başka nereden olacak? Ya da bir televizyona çıkarsınız, orada yaptığınız konuşmalarla. Ki orada da siz bağımsız konuşamıyorsunuz zaten. Gelen sorular üzerine, şimdi olduğu gibi, soruları yanıtlıyorsunuz öyle.
Şimdi grup toplantılarının özelliği, toplumun her kesimine dokunmak ve o kesimin sorunlarını artı çözümlerini de bir şekliyle dillendirmek. Toplum, "Evet ya, bu haklı, söylem doğru, böyle olursa bu sorun çözülür." dediği zaman toplumun, yani o kesimin size olan sempatisi artıyor. Hemen gelip size oy verecek anlamında da değil. Ama en azından sizin siyaseten doğruları söylediğinizi hafızasının bir yerinde tutuyor. Bir süre sonra bunlar yaygınlaşırsa "Ya niye gidip oy vermiyoruz? Gidip oy vermemiz lazım. Gayet güzel şeyler söylüyorlar." Toplum o aşamaya belli bir zaman dilimi içinde geliyor.
GAZETECİ - Efendim, bir de hem Sarıgül olayı hem bu rüşvet fezlekeleri vesaire tartışmaları sizin bu siyasi ahlak çağrınızın ne kadar haklı olduğunu gösterdi. Dokunulmazlık tartışmaları da bundan sonra başladı. Bu olaya nasıl bakıyorsunuz?
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Daha önce de ifade etmiştim. Sayın Erdoğan Türkiye Büyük Millet Meclisi açış konuşmasında anayasanın ilk dört maddesini değiştirmeyeceğini ama anayasa değişikliğine duyulan ihtiyacı vurgulamıştı. Biz de zaten anayasa değişikliği istiyoruz. Altılı masada oturduk, anayasada nelerin değişmesi gerektiğini oturduk, maddelerini yazdık. Bilkent Otel'de yaptığımız toplantıda her partinin temsilcisi anayasa değişikliğinin bir bölümünü açıkladı, "Hedefimiz budur." diye.
Bu değişiklik talebi var. Ama benim özellikle son beş-altı yılda gördüğüm; anayasa değişikliğinden önce Türkiye'nin, parlamentonun ve siyasetin bir siyasi ahlak yasasına ihtiyacı var.
Çünkü bu olmayınca olmuyor. Yani siyaset kirlilikten arınmayınca zararı gören doğrudan vatandaş. Siyaseti bir zenginleşme aracı olarak gören insanlar var ve parlamentoda bunlar. E şimdi bunlar "Ben zengin olacağım." diye çalışırsanız vatandaşın derdiyle kim ilgilenecek? Sözde parlamento vatandaşın sorunlarını çözecek. Bir siyasi ahlak yasasına Türkiye'nin ihtiyacı var ve bunun mutlaka olması lazım. Bu çağrıyı yaptım. Anayasa değişikliği elbette tartışılır ama önce bir şu siyasi ahlak kanununu çıkarmalıyız.
Burada tabii daha çok gazetelere, gazetecilere görev düşüyor. Yani bu çağrının seslendirilmesi çok değerli. Bu siyaset kurumu ahlaki zemine oturmadığı zaman her şey bozuluyor. Yani medya da bozuluyor, vatandaş da bozuluyor ve bir süre sonra da "Ya o çalıyor." deyip kendisinin çalmasını hak olarak görüyor. "O aldı, ben de alacağım." diyor. "O çaldı, ben de çalacağım." diyor. Hatta bizim bazı belediye başkanlarımız bile, politikacılar "E onlar da yapıyordu." Ya "Onlar da yapıyordu." gerekçe olabilir mi? Ya düşünün toplumun geldiği noktaya. Yani vatandaş, "Bu belediye başkanını niye suçluyorsun kardeşim? O da yapıyordu, bu da yaptı." Yani bunu artık doğal hak olarak görmeye başladı yani. Bu Roma öncesi döneme dönüyoruz. O dönem yolsuzluk yapanlar toplumun en itibarlı kişileriydi. Bir dönem öyleydi Roma öncesinde, öyle. Öyle.
GAZETECİ - Efendim, peki şimdi bu yasal değişiklik, düzenleme, belki anayasayı da beklemek gerekir ama bu uzun vadeli bir iş. Şimdi önümüzdeki hafta bazı dokunulmazlık dosyalarının Meclise geleceği konuşuluyor. Özellikle Sarıgül dosyasının. Diğer dosyaları da az önce buradan da konuştuk. Gelmesi durumunda sizin tutumunuz... Bireysel olarak efendim, diğer dokunulmazlıklardan kastım, bazı Yeni Parti milletvekilleri var. Özgür Özel de başta olmak üzere birtakım milletvekilleri var yolsuzluk iddiasıyla gelen. Ama Sarıgül dosyası tabii toplumsal kamuoyunda bir şey yarattı, bir infial yarattı aslında. Onun da önümüzdeki hafta geleceği söyleniyor. Burada böyle bireysel tutum mu takınacaksınız? Bireysel derken şunu kastediyorum: Yani dosyaya göre mi tutum takınacaksınız yoksa bir prensip kararınız var mı? Yoksa grubu serbest mi bırakacaksınız? Nasıl bir tavrınız olacak?
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Daha grup yönetimiyle bunu görüşmedik. Böyle bir şey olursa tabii grup yönetimiyle oturup konuşmam lazım. Ama benim şahsi kanaatim yolsuzluk dosyalarının dokunulmazlığı olmaz. Hem diyecekler ki "Siz siyasi ahlak kanunu diyorsunuz, öte yandan diyorsunuz ki bunlar soruşturulmasın." Olmaz. Yani o kendi iç dünyamızda çatışmış oluruz. Hatta yolsuzlukla suçlanan arkadaşların, milletvekili arkadaşların Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı'na dilekçe verip "Dokunulmazlığımızı lütfen kaldırın. Biz böyle bir ağır itham altında duramayız. Yargıya gidip aklanmak istiyoruz." demeleri lazım. Yargı ne kadar taraflı olursa olsun sizinle ilgili bir belge, bir doküman olmadığı sürece yargı sizi mahkûm edemez zaten. Edemez yani. Elinizde hesabını veremeyeceğiniz hiçbir şey yoksa korkmanıza gerek yok. Gidersiniz, hesabını verirsiniz. Yani bunu niye vermeyeceksiniz? Kaldı ki belediye başkanları, mesela Aziz Kocaoğlu bizden 397 yılla yargılandı. E yargılandı ya, tutuklanmadı, hapse atılmadı ki ben onu doğru bulmam. Yani tutuklanıp milletvekilinin veya belediye başkanının hapse atılmasını doğru bulmam. Yargılanır, evet, yargılanabilir.
GAZETECİ - Celal Doğan da efendim. Celal Doğan da gitti yargılandı.
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Celal Doğan da oldu. Bizim...
GAZETECİ - Sefa Bey. Sefa Sirmen.
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Sefa Bey oldu. Tabii, ondan sonra bizim Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı...
GAZETECİ - Yılmaz Büyükerşen.
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Yılmaz Büyükerşen oldu. Tabii yani. Mesela Yılmaz Bey beraat etti, davasını Yargıtay bozdu. Şimdi tekrar davalar devam ediyor. Olur yani bunlar, gider yargılanır. Bunu, bir yolsuzluk davasının kamuoyuna mal edilmesi şöyle bir şey: Bir tarafı "Yolsuzluktan hesap soralım." diğer taraf "Ya ne var yani bunda? Yolsuzluk yaptıysa herkes yapıyor." diye bir yolsuzluğu meşrulaştıran bir atmosferin doğmasına yol açıyor.
GAZETECİ - "Benim hırsızım iyidir." Böyle bir şey oluştu.
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Evet yani. Bunun önüne geçmek lazım. Ben Türkiye Cumhuriyeti Devleti tarihine baktığımız zaman da tek parti döneminde, Atatürk döneminde üç dava hemen Yüce Divan'a gönderilmiştir. Hiç bakılmamıştır yani. Üç dava. Birisi Yavuz davasıydı. İki dava daha var öyle. Gönderilmişlerdir Yüce Divan'a. Yanlış hatırlamıyorsam birisi beraat, ikisi mahkûm olmuştur yani. Ki tek parti dönemidir. Ahlaki değerler yüksektir. Dolayısıyla yolsuzluk yaptıysan gidip hesabını vereceksin. Yani bu kadar.
GAZETECİ - Efendim, yolsuzluk...
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Ama düşünce ayrı. Yani düşünceden ötürü, kişinin düşüncesinin farklı olması veya inancından ötürü kişinin dokunulmazlığının kaldırılmasını doğru bulmam.
GAZETECİ - Yolsuzluk tek başına tamam. Ama Gürkan Hacır, Mustafa Sarıgül'ü söyledi. Sadece yolsuzluk değil, Mustafa Sarıgül'ün çok ciddi iddialar var ve fezleke de yeni gönderildi. Takip ediyorsunuz. Yani ona ayrı bir yaklaşımınız var mı Meclise dokunulmazlık geldiğinde?
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Parlamentoya geldiğinde grupla oturup konuşacağız zaten. Yani bizim kendi grubumuzda oturup konuşup ona göre tavır takınacağız. Ama benim gördüğüm grubumuzdaki eğilim de yolsuzluk dosyaları konusunda evet oyu vermek.
GAZETECİ - Peki Genel Başkanım, peki bu dokunulmazlıklar kaldırılırsa...
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Kişinin aklanmasını engelleyemezsiniz. Aklanmasını engelleyemezsiniz. Gidip aklanacak.
GAZETECİ - Evet. Peki, dokunulmazlıklar diyelim ki kaldırıldı bazı milletvekillerinin ve tutuklamalara yol açtı. Bu Cumhuriyet Halk Partisi açısından bir sorun yaratmayacak mı? Hem ittifaklar konusunda hem partinin algısı konusunda.
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Şimdi orada şu çok önemli: Eğer yolsuzluk olaylarını sadece bir partinin sırtına yıkıp diğer yolsuzluk yapanları görmezden geliyorsanız bu ahlaki değil. Yolsuzluğun partisi olmaz ki. Yolsuzluğun partisi olmaz yani. Hırsızın partisi mi olur Allah aşkına? Hırsız hırsızdır yani. Ona söylenir. A partisi, B partisi, C partisi fark etmiyor yani. Burada "Benim hırsızım iyidir ve ben ona bir şey sormayacağım." düşüncesi asla doğru değil. O, kamuoyunda gerçekten yolsuzluk yapan bir kişiye meşruiyet kazandırır. "Farklı partiden olduğu için bunu içeriye aldılar, bunu yargıladılar."
GAZETECİ - Sayın Genel Başkanım, Barış Bey anladığım kadarıyla şunu sormak istedi: Cumhuriyet Halk Partisi eğer dokunulmazlıkların kaldırılması için tabii ki bu ahlaki sınırlar çerçevesinde ve siyasi ahlak kanunu savunduğu için ve fakat şimdi muhatapları Yeni Parti'de de olduğu için...
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Evet.
GAZETECİ - ...yarın bir gün ittifaklar söz konusu olursa çünkü en başında dedik ki hakaret boyutuna varsa da biz o tona hiç yükselmedik.
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Tabii.
GAZETECİ - Ama bu söz konusu olduğunda farklı bir algıyla satılırsa diye sorayım. Yani propagandası farklı şekilde yapılırsa sıkıntı, sorun olmayacak mı? Anladığım kadarıyla böyle bir şey sormak istedi.
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Yapılacaktır bunun propagandası bir şekliyle. Yapılacaktır yani. "Vay, CHP işte gitti onlardan intikam almak için evet oyu kullandı." falan diyeceklerdir. Ama siz inanıyorsanız ve tarih önünde haklı olduğunuza inanıyorsanız özellikle sizin yolsuzluklar konusunda bu partinin hem tarihinin hem bugünün hem geleceğinin çok açık, çok net olması lazım. Çok net olması lazım yani. Eğer bir standart farklılığı yapılıyorsa orada onu da eleştiririz. Mesela Melih Gökçek ağzında sakızla geldi, savcıya verdi ifadeyi, çıktı gitti. Ben de şu eleştiriyi yaptım savcı beye: "Bari makam arabanı gönderseydin, öyle getirseydin, çay, kahve ısmarlasaydın, dış kapıya kadar da yolcu etseydin bari. Bu çifte standardı herkes görseydi. Böyle bir rezalet mi olur?" Savcıysan görevini yapacaksın. Senin görevini yapmayıp da belli davaları kapatmak veya iktidardan gelecek tepkiler üzerine farklı bir yol yöntem çizmek doğru değil. Savcılık makamına yakışmaz. Adı üstünde, parti savcısı değil. Bir bakanlığın savcısı da değil. Adı üstünde, cumhuriyetin savcısı o. Tabii.
GAZETECİ - Bugün Özgür Bey'in az önce bir konuşması denk geldi. Aslında bütün konuşmasının özeti şu: Bundan sonra da muhtemelen karşınıza çıkabilir. "Mutlak butlanla mutlak sultan ittifakı." diyor. Yani mutlak butlan ve mutlak sultanlık. Bir, iki; "Atatürk'ün partisi biziz." diyor. Bu konuşma muhtemelen bugün konuşulacaktır. Sizin bu konuyla ilgili düşünceniz nedir efendim?
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Mutlak butlan kararı niye verildi? O sorudan başlayalım.
Bazı partililer gitti dediler ki "Bize rüşvet verildi ve biz oy verdik." Bazı partililer de dediler ki "Evet, biz bu parayı aldık ama şimdi pişmanız." Kime söylediler bunu? Hâkime söylediler. Parayı alan partililer, parayı veren de partililer. Yargı ne diyor? "E burada şaibe var." diyor. "Hukuksuzluk var. Ya irade satın alındı burada." diyor. "Ben bunu iptal ediyorum. 38'inci kurultayı yeniden yapın." diyor. O kadar. Yapacağımız ne? 38'inci kurultayı yeniden yapmak. Burada mahkeme kararına veya irade beyan edenlere yönelik bir şey söyleniyor mu? O olsaydı, şu kişi rüşvet dağıtıldığını söyledi, isim verip o kişiyi yalanlıyor ve o kişinin rüşvet almadığı hâlde yalan söylediğini kanıtlıyorsanız o zaman zaten hiçbir sorun yok. Dikkat edin, alanlar için bir şey söylenmiyor. Verenler için de bir şey söylenmiyor. Asıl onlar üzerinde söylenecek. Ve şu ana kadar partinin kurultayında şaibe yoktur diye tek bir yetkili çıkıp böyle bir cümle kullanmadı. Ben kullandım. Evimden video çektim. CHP'nin kurultaylarında şaibe olmaz diye. Üstelik kurultaydan hemen sonra çektim. Erdoğan söyledi, Bahçeli söyledi. Ama bunlardan bir Allah'ın kulu çıkıp "Ya bizim kurultayda şaibe yoktur." demedi. Onlar da bunun farkındalar ki arka arkaya bir kurultaylar zinciriyle karşılaştık. Acaba bir önceki kurultaya meşruiyet kazandırabilir miyiz ya? Bu bile bir önceki, yani ana kurultayın şaibeli olduğunu gösteriyor ve o şaibeden kurtulmanın bir yolu olarak görülüyor bu. Doğru değil bunlar yani.
Ayrıca ben hani bu tür tartışmaların içine de girmek istemiyorum. Gerçekten samimi olarak girmek istemiyorum. Çünkü bu tür tartışmalar partinin siyaset üretmesini engeller. Partiyi başka bir kulvara götürür. Evet, onlar buna itiraz edebilirler. Yargıya intikal etti. Avukatlar var, gitti. Neler yapıldı, yapılmadı bilmiyorum ama para hareketlerinin olduğu bir yapı doğru değil. Doğru değil yani.
Onu daha önceki bir iki yerde de anlatmıştım. Bir kişiyi ikna etmek ayrı, iradesini satın almak ayrı. Bizim partinin bir geleneği vardır. Partinin geleneğinde biz çok tartışırız. Buna mı oy verelim, buna mı oy verelim, şunu mu yapalım, bunu yapalım. En sonunda oturulur, işte ikna edilir birisi, gider şuna oy verelim. Buna kimse bir şey demez. Ama cebine para koyup "Git şuna oy ver." dedin mi bu iradeyi satın almak demektir. İkna değil bu, satın almak demektir. Kurultayda yaşanan da bu. İradenin satın alınması, paranın dönmesi. E paranın nerede döndüğü belli. Kimlerin nereye gittiği belli. Savcılar belli, ifadeler belli. "Parayı aldım." diyen belli, "Parayı verdim." diyen belli. Ya bu hepsi belli. Yani şimdi buna hiç itiraz yok ama bakın. Buna ilişkin en ufak bir tepki de yok.
GAZETECİ - Yok, evet.
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Ama efendim, siz niye geldiniz? Ya mahkeme bu kararı niye verdi? Verdi yani. Ne? Ben gidip ifade vermedim ki. Benimle de ilgisi yok ki. Üstelik sadece bir kişiye değil, o dönemin parti meclisi, o dönemin disiplin kurulu, hepsi geliyor. Yani sadece genel başkan gelmiyor, hepsi geliyor. Hepsi geldi zaten. Kendileri mesela istifa ettiler parti meclisinden bir grup arkadaş. Niye istifa ettiler? Pekâlâ, kalıp bizi eleştirebilirlerdi. Diyebilirlerdi "Bu yaptığınız yanlıştır, şunu şu şöyledir." diye. Demediler, istifa ettiler. İstifa etmek kaçmak demektir. Niye kaçıyorsunuz? Oturup mücadele edeceksin. Hele bizim partide mücadele etmek, CHP'de gelenektir yani. Şimdi siz bırakıp kaçıyorsunuz. "Seçim olsa yüzde 90 bana oy verir." Yüzde 90'sa zaten kurultaya gidiyoruz, yüzde 90 gelip sana oy verir. Mesele biter. Bu kadar basit. Neden partiyi bölüp partiyi ayırıyorsun? Ayrıca bu tartışmayı niye yapıyorsunuz? Ayrıldınız, yeni bir parti kurdunuz. Güzel. Buraya takılıp kalmalarının sebebi ne? Neden takılıp kalıyorsunuz buraya? Aklanmaya ihtiyaçları var. Aklanmaya, toplumsal aklanmaya ihtiyaçları var. Yani bırakın yargıyı, toplumsal aklanmaya ihtiyaçları var. Bu tartışmanın nedeni de o.
GAZETECİ - Ayrıca siz "Gitmeyin." demiştiniz. İlk o dönemde gitmeyin kaştiniz.lın demi
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Tabii, tabii, tabii. Gürsel Erol açıkladı, bana geldiler. Herhangi bir şey yok. "Tabii." dedim. Ben illa genel başkan olacağım diye benim öyle bir dünyam yok. Yani ben evimde rahat, huzur içinde yaşamak isterim. Keyifli yazılar yazmak isterim. Yazı yazmayı çok severim. Makale yazmayı çok severim. Bu yeni siyaset dünyasında değil, bürokratken de çok yazardım. Rahmetli Demirel başbakanken ben Cumhuriyet'te başbakanı eleştirirdim hesap uzmanı olarak. Hiç kimse "Sen başbakanı niye eleştiriyorsun?" demezdi. Yani devlet bürokrasisinin öyle bir özgürlüğü vardı. Şimdi tabii tamamen bu tablo değişti. Sonra beni Sosyal Sigortalar Kurumu'ndan almak istedikleri zaman da karşı çıkan da yine rahmetli Demirel oldu. "Böyle bir adam bulmuşsunuz siz. Bunu niye görevden..." Beş altı kararnameyi geri gönderdi, onaylamadı. "Hayır," dedi, "bu orayı gayet güzel yönetiyor, sorunlara hâkim." Söyleyen oydu. Yani emekli olduktan sonra da gidip Demirel'i ziyaret ettik. O zaman bir derneğin başkanlığını yapıyordum. Vatandaşın Vergisini Koruma Derneği Başkanlığı…
GAZETECİ - Müsaade eder misiniz efendim? Bir şey soracağım da.
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Tabii.
GAZETECİ - Şimdi daha önce erken seçim konusunda bir açıklamanız oldu. Orada Sayın Cumhurbaşkanı'nın bir kez daha aday olamayacağına dönük bir iddia var. Bu iddiayı görmezden gelerek bir açıklamanız oldu. "Ben destek veririm." dediniz. "Bırakın bir ayı, bir hafta bile olsa veririm." dediniz. Bu bir. İkincisi, arkasından Mekke ittifakı. O ayrı bir başlık ama yine de Mekke ittifakına da bir destek verdiniz. Bugün de dokunulmazlıklara ilişkin "Gelirse evet deriz." diyorsunuz. Evet, ahlaki sorun vardır. Herkes yargılanmayı hak eder. Aklanmak haktır. Bundan bağımsız bir şey soracağım. Şimdi bütün bunlar arka arkaya koyduğunuzda zaten toplumda var olan bir algı var. O algı ne? Mevcut Cumhuriyet Halk Partisi yönetimi AKP'ye karşı bir destek içinde. Bu politikalarınız bu algıyı pekiştirmiyor mu?
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Şöyle, şimdi Mekke Anlaşması'ndan başlayalım. Bu anlaşmanın çok öncesinde biz OBİT diye bir öneri getirmiştik. Orta Doğu Barış ve İşbirliği Teşkilatı olsun demiştik. Hazırladık bunu ta Faruk Loğoğlu zamanında. Hazırladık, kamuoyuyla paylaştık. Bununla ilgili düşüncelerimizi ifade ettik. Televizyon kanallarında söyledik. Şimdi gerçekleşti. Yani gerçekleşsin, güzel. Ben dış politikanın millî olması gerektiğine inanan birisiyim. Eleştiri olur ama dış politikanın millî olması gerek. Türkiye'nin çıkarları açısından ortak söylem geliştirmemiz lazım. Millî eğitimin de öyle olması lazım. Adı millî. Millî savunmanın da öyle olması lazım. Buralar sıcak siyasetin konusu olmamalı. Sıcak siyaset. Millî Eğitim Bakanlığı akılcı politikalarla, bu işin uzmanları tarafından çocuklarımız nasıl dünya çapında birer insan olurlar ya da düşünürler ya da tartışırlar, bunu o işin uzmanları yapar.
Dış politikada da benzer şey var. Biz sadece burada değil, yani rahmetli Ecevit'in Kıbrıs olayında Demirel de destek verdi. Şimdi Demirel'le Ecevit gittiler. Bunlar iş birliği mi yaptılar? Hayır. Böyle bir olay vardı. Gidildi. Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kuruldu. E ne oldu? Doğu Akdeniz'de şimdi daha rahat diyoruz biz. "Burada bizim hakkımız var." diyoruz. Ege'de "Burada bizim hakkımız var." diyoruz. Dolayısıyla devlet dediğiniz budur. Yoksa orada birisi çıkıp muhalefet edeceğim diye "Hayır, burada bizim hakkımız yok. Sen bunu niye yaptın?" demek doğru değil. O açıdan ben Erdoğan'ın Mekke ittifakına, evet, önce eleştirim vardı, endişelerimi söylemiştim. Burada İran nerede? İran. Çünkü eğer İran ikna edilmezse, İran bu konuya karşı çıkarsa bir Sünni-Şii çatışması olur ki bu bir felaket olur Orta Doğu için. Biliyorsunuz din savaşları vardır Orta Çağ'da, Avrupa'da. Evet, 100 yıl sürmüştür. Yüzyıl Savaşları diye siyaset tarihine geçer. Hepsi Hristiyan ama mezhepler farklı. Birbirlerini öldürmüşler. 100 yıl sonra ancak bundan vazgeçelim demişler. Böyle bir tablo Orta Doğu'da doğmasın diye. Ama Türkiye, ben ona inanıyorum, tabii herhangi bir bilgim yok. Türkiye'nin İran'la diplomatik bir ilişki geliştirerek, yani "Biz buna imza atıyoruz ama asla size karşı değiliz." gibi bir düşünceyi onlara aktardıklarını düşünüyorum. Çünkü İran, evet, "Biz de karşı değiliz." dedi. Sonra üç dışişleri bakanı İran'a gidip İran'ı ziyaret ettiler ve bu konudaki düşüncelerini ifade ettiler.
Ben yeni dünya düzeni içinde Türkiye'nin bir bölgesel güç olması gerektiğini savunan, daha doğrusu biz savunan bir partiyiz. Yeni dünya düzenini bizim siyaset kurumu henüz daha keşfetmiş değil. Eskiden iki blok vardı. Şimdi artık çoklu bloklar var. Çin bir taraftan, Hindistan bir taraftan, Endonezya bir taraftan. Ağırlık o tarafa kayıyor. Teknoloji de o tarafa kayıyor, bilgi de o tarafa kayıyor. Amerika eski gücünü kaybetmeye başladı. Zaten Avrupa, Avrupa olmaktan çıktı. Herhangi bir gücü yok. Rusya gene belli alanlarda gerilemeye başladı ve dolayısıyla da Türkiye'nin eğer bir oyun kurucu olma potansiyeli varsa ki bu potansiyeli şu anda içinde oturduğu coğrafya veriyor.
Olağanüstü bir coğrafyada devletimiz, öyle diyelim yani. Boğazlar bizde, Karadeniz burada, Akdeniz burada, Cebelitarık, Süveyş Kanalı. Dönüyorsunuz Zengezur Koridoru, Orta Asya'da Türk cumhuriyetleri. Şimdi siz buralarda kendi kültürel egemenliğinizi, işgal değil bakın, kültürel egemenliğinizi, ekonomik gücünüzü gösterebildiğiniz ölçüde bölgesel güç olursunuz. Yoksa sınırlarına hapsedilmiş sıradan bir devlet tamam, Türkiye tamam. Şöyle bir şey var. Türkiye'nin tarihinde ve geleneğinde bu var zaten. Yani Osmanlı. Ben bir ara Mekke Anlaşması ya da Orta Doğu dediğim zaman, işte "Osmanlı coğrafyasında Türkiye gelişmeli." dediğim zaman, "Vay, sen Osmanlıcı mısın?" Değilim ben, Osmanlıcı falan değilim ama... Türkiye, tabii Türkiye, dünya değişince bu değişen dünyada artık Türkiye'nin rol alabilen... Coğrafya bunu zorunlu kılıyor. Bakın, coğrafya "Sen bunu yapmak zorundasın." diyor yani. Şimdi Türkiye eğer siyaset kurumu bunu keşfedemiyorsa, bunu bilmiyorsa Türkiye burada büyük kayba uğrar. Biz şimdi Doğu Akdeniz'de karbon yatakları var. Daha önce bir oluşum vardı. Bölgedeki bütün devletler vardı, sadece Türkiye yoktu. Bakın, Filistin var, Türkiye yoktu sadece. Şimdi Türkiye koçbaşı. E şimdi Türkiye böyle, biz bunu öğütledik, söyledik diye şimdi biz iktidarla yan yana mıyız? Hayır.
Benim bu söylediğimden belki Erdoğan'ın hiç haberi bile yoktur. Ama biz devlet kuran bir parti olarak ki Atatürk Türk cumhuriyetlerini işaret etmiştir, o Sovyet işgali altında bile oraya dikkat çekmiştir Atatürk. Osmanlı coğrafyası, evet, yani Kerkük'e kadar alınacaktı. İçeride isyanlar, Osmanlı...
GAZETECİ - Sayın Genel Başkanım, bununla ilgili bir sorum var.
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Tabii.
GAZETECİ - Tam da Kerkük dediniz. Çünkü ben de oradan bağlamak istiyordum. Şimdi yeni bir tartışmaya sebep olmak istemiyorum ama Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nde özellikle bir şey var. Yani ikinci kardeş kavgası olarak adlandırılan fakat bu sefer tabii silahların konuşmadığı fakat stratejilerin konuştuğu, ellerindeki varlıkların konuştuğu bir gerilim diyelim. E tabii Irak federal hükümetiyle bu arada Türkiye'nin de yapmış olduğu Başika'daki üsten kademeli olarak çekilme anlaşması var. Tüm bunlardan hareketle Kerkük valiliği seçimleri de yeni oldu. Sizin ben fikrinizi biliyorum ama en azından bunun da manşet olabileceğini düşünüyorum. Bölgeyle ilgili analizinizi alabilir miyiz?
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Bölgeyle ilgili ben, Kürt sorunu çözüldükten sonra, ki çözüleceğine inanıyorum, ufak tefek endişelerim vardı. Geçen birisiyle konuşurken o endişelerimi de giderdiler, öyle diyeyim. Acaba silahların tamamı teslim edildi mi yoksa bir kısmı saklanıyor mu diye endişem vardı.
GAZETECİ - Kimle görüştünüz Sayın Genel Başkanım? Kimle görüştünüz acaba?
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Ben onu izin verirseniz söylemeyeyim. Tamamen bu işin çözülebileceğini söylediler. Dolayısıyla hani bizim bölgede artık Kürtlerle bir sorunumuz yok. Tam tersine, ben Türkiye'nin bölgede Kürtler herhangi bir baskı gördüğünde onların güvencesi Türkiye olmak zorundadır ve onlar da bunu hissetmek zorundalar. "Bizim güvencemiz Türkiye Cumhuriyeti Devleti'dir." demeleri lazım. Kaldı ki bölgeyle bizim zaten akrabalık ilişkilerimiz var. Hâlâ işte Ramazan Bayramı, Kurban Bayramı'nda ekipler hâlinde gelirler. Burada akrabalarını ziyaret eder, bizimkiler de oraya giderler. Dolayısıyla bunu kültürel güçle götürmemiz gerekiyor. Onlara ekonomik yardım götürmemiz gerek. İş insanlarının fabrika kurmaları gerekiyor. Geçen Gaziantep'te söyledim: "Ben," dedim, "iktidarda yetkili birisi olsaydım, kim gider Suriye'de fabrika kurarsa beş yıl süreyle Türkiye'de ondan vergi almayacağım. Yeter ki orada fabrika kur. Yeter ki orada kültür merkezi aç. İnsanlar gitsin, buradaki insanlar da oraya gitsinler, çalışsınlar, ustabaşı olarak yapsınlar, eğitsinler, sanat okulları açsınlar, sanatı, kültürü geliştirsinler." Buna benzer şeylerin yapılması lazım yani bölgenin güçlenmesi açısından. Ben eğer olağanüstü bir olay çıkmazsa tabii o her an her şey olabilir, sistemin sağlıklı yürüdüğü, sürecin sağlıklı yürüdüğü kanısındayım. İnşallah böyle devam eder ve olay biter. İnşallah.
GAZETECİ - Evet, bu parantezi kapattıktan sonra benim soruma dönebilir miyiz efendim? Evet, Mekke'yi anladık. Yani o anlaşıldı. Fakat erken seçim konusunda Erdoğan'ın bir kez daha aday olmama ihtimali hukukçular tarafından çok ciddi söylenir. Bu çok önemli bir iddia. Bunu da yok sayarak böyle bir destek vermenizin algısını sormuştum ben.
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Şimdi erken seçim olur mu? Şimdi bütün muhalefet partileri erken seçim olmasını isterler. Yani erken seçimden kaçma lüksünüz yoktur tabii, olsun tabii. Çünkü erken seçim olduğu takdirde Erdoğan'ın kazanma şansının olmadığını Erdoğan da gayet iyi biliyor. O da işte enflasyonu indireceğim diye büyük kısıtlamalara gitti vesaire falan. Şimdi ağır ağır kesenin ağzını açarak acaba biz oradan vatandaştan oy alabilir miyiz diye. Ben o oyu da Sayın Erdoğan'ın alacağını düşünmüyorum. Çünkü kurt kışın yediği ayazı unutmaz. Yani...
GAZETECİ - Kış geçer ama ayaz unutulmaz.
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Evet, ayazı unutmaz yani. Çünkü hâlâ o sıkışıklık var. Çünkü Türkiye'de gelir dağılımında olağanüstü bozulma oldu. Olağanüstü. Orta sınıf yok oldu.
Şimdi düşünebiliyor musunuz? Asgari ücret açlık sınırının altında. Evet. Ya ahlaki dezenformasyon da buradan kaynaklanıyor. Adam aç ya, ne yapacak bu adam? Bir şeyden çalacak yani. Geçinemiyor bu insanlar. Gerçekten büyük sıkıntı var. Bir de üstte bir kesim var. Onlar krallar gibi yaşıyorlar. Orta sınıf çöktü. Sorun orta sınıfın çökmesinde zaten. Orta sınıfı güçlendirmek de öyle bugünden yarına olacak bir iş de değil. Yani bürokrasiyi güçlendireceksiniz. Sendikalı işçinin durumu iyi olacak. Mühendisin durumu iyi olacak. Doktorun durumu iyi olacak. E bunların hiçbirisinin durumu iyi değil. Sıkıntı var yani buralarda. O açıdan ben Erdoğan kaybedeceği bir seçime girmez. Yani tabloya bakar, cumhurbaşkanı seçilemiyorsa girmez buna. Düşüncem o ama belki de girer, bilmiyorum yani.
GAZETECİ - Yani cumhurbaşkanı kendisi mi aday olmaz demek istiyorsunuz?
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Kendisi aday olmaz cumhurbaşkanlığına.
GAZETECİ - Kendisi aday olmaz.
KEMAL KILIÇDAROĞLU - E kendi yani bu tablo içinde.
GAZETECİ - Bunu da soracaktım zaten. Çok tartışıldı bu. "Ben Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bir kez daha aday olmayacağını düşünüyorum." dediniz. Gerçekten...
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Yani bu ekonomik koşulların ortaya koyduğu bir gerçek var. Bir gerçek var yani. Bugün baktığınız zaman da zaten AK Parti'nin oyu öyle hani çok yüksek de değil. Hani böyle yüzde 40'larda, 45'lerde falan olsa dersiniz ki seçim sürecinde bunu yükseltir diye. Öyle bir olay da yok yani. Öyle bir olay da yok.
GAZETECİ - Dolayısıyla zaten aday olmayacak. Ha bir ay önce, ha bir hafta önce.
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Bir ay önce de yapsa, zamanında da seçim yapsa tabii bilemiyoruz tabii. Bu bugünün koşullarında böyle. Yarın koşullar değişir, başka bir şey olur. Ne bileyim, bir savaş çıkar, daha farklı şeyler olabilir. Yani orada da en yüksek ihtimal nerededir? En yüksek ihtimal şeydir, Yunanistan'dır yani. Adaların silahlanması.
GAZETECİ - Böyle bir ihtimal görüyor musunuz efendim? Çok enteresan bir şey söylediniz.
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Yani şimdi ihtimal normalde böyle bir ihtimal görünmüyor. Ama Ecevit olsaydı böyle bir ihtimal olurdu. Olurdu yani. Çünkü uluslararası sözleşmeye uymuyorsunuz kardeşim. Kusura bakmayın. "Şu tarihe kadar boşalt, yoksa ben gelip boşaltacağım." Bu kadar. Türkiye'yi kimse bu kadar yok sayamaz yani. Yok sayamaz. Ege'de silahlanacaksın, komutanlar gidecek orada gösteri yapacak, sen buradan seyredeceksin.
Oraları bakın daha da düşünmek lazım. Dedeağaç'a niye Amerikalılar gelip yerleştiler? Bunların izlenmesi lazım, bakılması lazım. Boğazlar için mi, başka bir şey için mi? Alternatif yol arayışları mı var? Türkiye'nin gücünü zayıflatma mı var? Düşünmek lazım. Ama bakın, muhalefet olarak biz düşünüyoruz, CHP olarak. Çünkü CHP'yi biz devlet kuran bir parti olarak görüyoruz. İktidar olmasa dahi devlete yön veren bir parti olarak düşünüyoruz. Doğru neyse söyleriz. Tabii doğruyu söyleyeni malum dokuz köyden kovarlar. CHP'nin tarihi de böyledir zaten. Dokuz köyden kovulan bir partidir ama varlığını sürdüren bir partidir. Ve herkes şunu merak eder, yani herkes bir şey söyler ama "Dur bakayım CHP ne diyecek?" Onu merak eder. Çünkü bir entelektüel birikim var, bir tarihsel kültürü var. O kültür içinde olaylara bakar, irdeler, nedir, ne değildir diye bakar yani. Türkiye'nin dönüşümüyle ilgili de en büyük imzaları atan parti yine CHP'dir bakıldığı zaman. O açıdan hani Türkiye bu değişen dünya düzeni içinde çok büyük avantajlara sahip bir ülke olabilir. Çok büyük avantajlara. Bunu mesela bir ara Mısır'la kavga etti Erdoğan. Yanlıştı. Mısır bölgenin kilit taşı. Mısır'la da akrabalığımız var. Niye biz Mısır'la kavga ederiz? Sözü geçen zaten tek devlet orada Mısır. Tarihsel kökü olan bir Mısır. Şimdi yeni aramız düzelmeye başladı. "Mekke Anlaşması'na ben de gelirim, katılırım." dedi. Tabii katılması lazım. Pakistan'la dostluğumuz zaten kadim bir dostluktur. Kurtuluş Savaşı'ndan bu yana gelen kadim bir dostluğumuz var Pakistan'la.
GAZETECİ - Efendim, siz iki gün önce akademisyenlerle herhalde bir araya geldiniz. Oradaki bir konuşma denk geldi. Biz de onu kullandık televizyonda. "Avrupa Birliği'ne ihtiyacımız yok." dediniz bundan böyle. "Avrupa Birliği bizi zaten almak istemiyor. Bizim de ihtiyacımız yok." dediniz. Bu anlattıklarınızla birleştirince, yani sizin bakış açınız artık Batı bloğundan, Atlantik bloğundan koptu diyebilir miyiz? Bu söylediklerinizi de alt alta ekleyince. Çünkü "Alternatifler var." diyorsunuz. "Rusya var orada, Çin var burada." diyorsunuz. Hatta Çin'le ilgili bir makaleniz de vardı. Yaklaşık bir buçuk sene önce filan yayınlamıştınız. Yani sizin fikir dünyanızda, partiyi yönlendirdiğiniz politikalarınızda acaba Batı'dan bir kopuş var diyebilir miyiz?
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Ben onu şöyle, şu düşünceyle ifade ettim. Şimdi Avrupa, Türkiye'yi kendisini savunan, en güçlü ordusu olan bir devlet olarak konumlamak istiyor. Yani onların bekçiliğini yapacağız. Niye ben bekçiliğini yapayım? Onlar teknolojide ilerleyecekler, her alanda ilerleyecekler. E bir şey olduğu zaman da Türkiye bizim bekçiliğimizi yapacak. En güçlü ordu orada vesaire falan filan. Ama bizim içimize gelmeyecekler. Türkiye hani böyle yalvaran bir devlet olmamalı. Benim kanaatim o. Olmamalı yani. Bizim onlara ihtiyacımız yok. Ekonomik açıdan ihtiyacımız yok. Malımızı ihraç ediyoruz. Ediyoruz zaten. Alıyorlar da. Ucuzu biz üretiyoruz. Alıyorlar zaten orada. Kaldı ki çok sayıda sanayicimiz bugün Bulgaristan'da, Romanya'da, pek çok yerde fabrikaları var. Üretim yapıyorlar. Orada işçilerimiz var. Orada şimdi onlar bulundukları ülkenin vatandaşlığını aldılar. Orada şimdi politikaya da girdiler. Üniversitelerde ders veriyorlar. Mesela Berlin Teknik Üniversitesi'nin başkanı gene Türkiye kökenli bir akademisyen. Oğlu süper zeki. İlkokulda oğlunu özel bir okula almışlar. "Bu ileride çok yetenekli olacak." diye Almanlar onu özel yetiştiriyorlar. Orada bir şey daha söyleyeyim. Biz yüksek yetenek inşası diye bir kavram geliştirdik. Yüksek yetenek inşası. Bir toplumu ileriye taşıyan, o toplumun yüzde 1'i veya yüzde 1,5'udur en fazla. Üstün zekâlılardan oluşur. Atatürk, bu üstün zekâlıların kimisini sanatçı, kimisini matematikçi, kimisini bankacı olarak Avrupa'ya gönderdi. Bunun özel bir yasası vardı. Sonra bu yasa Rahmetli Özal döneminde kaldırıldı. Yani "Gerek yok." dendi. "Artık herkes gidiyor, geliyor." vesaire falan. Çin, en üstün zekâlı çocuklarını seçti. Onları Almanya'ya, Fransa'ya, İngiltere'ye, Amerika'ya, Kanada'ya gönderdi. Eğitildikten sonra bunlar Çin'e geldiler ve Çin'de teknoloji devrimini başlattılar. Fazla değil, çok kısa sürede başlattılar. Şimdi bize de bu üstün yetenekli kişilerin korunması lazım. Bunlara özel ayrıcalıklar tanınması lazım. İşte Orta Doğu Teknik Üniversitesi bunlardan birisidir. Boğaziçi Üniversitesi bunlardan birisidir. Zeki çocuklar buraya... Tıp fakülteleri. Bizim doktorlar çok iyi. Ya en zekiler oraya gidiyor.
Neyse, güleceğiniz bir şey anlatayım. Maliye Bakanlığı'nda görevliyken, daire başkanıyken rahmetli Altan Tufan'la biz İsveç'e gittik. Çifte Vergilemeyi Önleme Anlaşması'na. Gittiğimiz gün pazardı. Üniversite sınavları vardı. İşte gittik oraya. Heyetler... Pazartesi günü önce büyükelçiliğimizi ziyaret ettik. Sonra onların maliye bakanlığına gittik. Böyle karşılıklı heyetler var, tercümanlar falan var. Soruyorlar, işte biz de "Sınavlar oldu, üniversiteye gidiyorlar." falan. Heyet başkanı, "Nereye gidiyorlar?" İşte biz de "Tıp fakülteleri." O zaman bu teknolojiyle ilgili şeyler çok önde değildi. Ağırlık tıp fakültelerinde. Altan Bey de dedi ki "Burada nereler en çok tercih ediliyor?" diye. Tercüman, "Kuaförlük Yüksekokulu." Altan Bey şok yaşadı. "Bir daha sor." dedi. "Bunlar bizimle dalga mı geçiyor?" "Hayır, efendim." "Sen bir daha sor." dedi. Sordu. "Sayın Başkanım, anlıyorum." dedi. "İsveç'te" dedi, "her kadın her hafta doktora gitmez ama her hafta mutlaka kuaföre gider." Deyince bitti tabii. Tercihler farklı.
GAZETECİ - 1 Ekim'de Sayın Cumhurbaşkanı bir yeni siyaset açıklaması yaptı. Dedi ki işte "Bundan sonra kutuplaşma olmasın, muhalefet de iktidara yön verebilsin ve ayakları yere basan bir muhalefet, yani Türkiye'ye basan bir muhalefet, dış politikada ortak bir paydada buluşalım." diye bir tarif yaptı. Seçimlerden sonra, yani bu cumhurbaşkanlığı seçimlerinden sonra o Türkiye ittifakı diye tarif ettiler aslında. Böyle bir ittifakın gerçekleşmesi mümkün olur mu? Yani AK Parti'nin yeniden kazanmasının dışında, hangi partiden cumhurbaşkanı adayının kazanacağının dışında, Cumhuriyet Halk Partisi, MHP ve AK Parti'nin de içinde yer alabileceği bir ittifak modeline ne söylersiniz?
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Öyle bir ittifakın bu aşamada oluşturacak koşullar pek yok benim gördüğüm kadarıyla. Pek yok. Bu ancak ne zaman olabilir? Eğer Türkiye gerçekten uluslararası arenada ciddi bir sorunla karşı karşıya kalırsa ve gerçekten hani Türkiye açısından bir beka sorunu ortaya çıkarsa olur. Yoksa şu anda bir yönetim var zaten. Ama yönetimin en büyük zaafı, bütün karar mercilerinin tamamen yok edilmesi ve sadece bir kişiye bağlanması karar mercilerinin. Sıkıntı orada. Güçler ayrılığının olmaması. Ben şöyle tanımlıyorum şimdi. Devlette şöyle bir yapı çıktı ortaya: Bir yukarıda Erdoğan ve ekibi var. Orada daireler var bağlı olarak. Aşağıda da devasa bakanların başında olduğu bir Türkiye Cumhuriyeti bürokrasisi var. Aşağıdan yukarıya hiçbir öneri gidemez. Hiçbir öneri. Yasak. Gitmiyor zaten. Yukarıdan gelen önerileri aşağıdakiler uygulamak zorunda. Dolayısıyla bu yapılan doğru mudur, yanlış mıdır kimse bunu analiz etmiyor. Etme şeyi de yok, yetkisi de yok. Bakanın istifa etme hakkı da yok yani bakıldığı zaman. Dolayısıyla böyle bir devlet yapılanması nereye kadar gider? Benim kanaatim, Erdoğan bunu gördü ve bunun yürüyemeyeceğini gördü ve dolayısıyla bir anayasa değişikliğine ihtiyaç duyduğunu ifade etti. Tabii anayasa değişikliğini hangi gerekçeyle ve neden yapacak, onu bilmiyoruz daha. Yani tekrar güçlendirilmiş parlamenter sistem mi, yarı başkanlık sistemi mi, nedir, onu bilmiyoruz. Bu konuda yapılan bir açıklama da yok. Sadece kendi cumhurbaşkanlığına bir üçüncü dönem ya da bir dönem daha ilave etmeyi bunun gerekçesi olarak ortaya koyup da o gerekçeden sonra bunu oraya ilave etme gibi bir düşüncesi varsa onu da bilmiyorum samimi söylemek gerekirse. Ama Türkiye'nin iyi yönetilmediği gerçeği var. Gerçek bu.
GAZETECİ - Efendim, seçim sonrasında bir çağrı geldi size. "Gelin Türkiye'yi beraber yönetelim." denilirse, Cem'in aslında sormak istediği şey o.
DİĞER GAZETECİ - AK Parti'nin kazanacağını nereden biliyorsun, Hadi Özışık?
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Efendim?
DİĞER GAZETECİ - AK Parti'nin kazanacağını nereden biliyorsun?
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Burada konuları tartışmayalım.
GAZETECİ - Hayır, hayır, kazanma değil, anlatmaya çalıştığım...
KEMAL KILIÇDAROĞLU - İhtimal, ihtimal.
GAZETECİ - Bugünkü koşullarda.
DİĞER GAZETECİ - Evet, evet. Aslında Cumhurbaşkanı...
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Yani seçimden değil, bugün böyle bir şey olursa.
GAZETECİ - Olursa diyorum. Yani öyle MHP, CHP, AK Parti, yani ve kapınız çalınırsa, "Beraber Türkiye'yi yönetelim." çağrısı olursa.
KEMAL KILIÇDAROĞLU - O koşullara bağlı. Hangi koşullarda olacak bu? Hangi koşullarda? Bu koşullar aynen devam eder, "Biz de size iki tane bakanlık verelim veya beş tane bakanlık verelim." Bunun hiçbir anlamı yok. Hiçbir anlamı yok. Yani siz gerçekten ben şöyle söyleyeyim: Ecevit'in kısa başbakanlık döneminde çok şeyi çözdü. Bakın, hepimizin üzerinde anlaştığı bir konu var. Kamuya personel alırken merkezî sınav getirdi.
GAZETECİ - En güzeli.
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Bakın ama Cumhuriyet kurulalı bunu kimse yapmadı. Biz bazı temel konuları getirmek ve o temel konulardan sonra A partisi mi gelir, B partisi mi gelir, önemli değil. Yani ülke bir şekilde halkın tercihlerine göre yönetilir. Ama belli temel kurumların olması lazım ve o kurumların başında siyasetçilerin değil, devlette liyakatli kişilerin olması lazım. Liyakati yok. Devlet Personel Kanunu ikinci maddesi zaten "Liyakat esası var." diyor. E yok şu anda. Şimdi bu fon olayında en garibime giden olay neydi biliyor musunuz? Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu üyelerinin borsadaki şirketlerin yönetim kurulunda görev alması. Allah Allah! Şimdi bu yarın burayı nasıl denetleyecek?
Ya da şöyle… Daha tipik bir örnek vereyim. Biz hesap uzmanı olarak vergi denetimi yapardık. Koç Holding'de beni yönetim kurulu üyesi yaptılar. Nasıl denetleyeceğim ben orayı? Olmaz. Olmaz yani, bunlar olmaz ya. O açıdan tabii bu aklı kim verdi bilmiyoruz. Yani Sayın Erdoğan'a şu aklı kim verdi, neden bu yapıldı, hangi gerekçeyle yapıldı? Büyük bir ihtimalle "Maaşlarımız düşük. Oraya verirseniz orada yüksek maaşlar var. Biz oradan maaş alırız." Ya bunların sayısı taş çatlasa 50'yi geçmez. Ne olacak? "Maaşınız 1 milyondur." dersiniz, "2 milyon, 5 milyondur." dersiniz. Bunlar çünkü çok ayrıcalıklı bir meslek. Sıradan bir meslek değil burası. Milyarların döndüğü yeri denetleyecekler bunlar. Bunlara ayda 10 milyon verseniz ne olur? Hiçbir şey olmaz ki.
GAZETECİ - Efendim, son olarak bu asgari ücret ve vergi sizin için şey, özür diliyorum, emekli. Hani onu da soralım. Onlar da bekliyor. Ne diyorsunuz efendim? Ne olması lazım? Asgari ücret ve emekli, en düşük emekli maaşı.
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Eğer ilk hamleyi yapacaklarsa, açlık sınırının altında hiçbir aylığın olmaması lazım. Açlık sınırı. O da 38 bin lira galiba şu an.
GAZETECİ - Yılbaşında 40 bin.
KEMAL KILIÇDAROĞLU - İşte.
GAZETECİ - Yılbaşından itibaren olacaksa 40 bin.
KEMAL KILIÇDAROĞLU - 40 bin lira olacak. Yani en düşük aylık 40 bin lira olacak.
GAZETECİ - Emekli maaşı, tamam.
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Ha, emekli maaşı normal çalışırken... Tabii yani şimdi bu ne kira ödeyebiliyor... Yani şimdi bakıyorum ben açlık sınırının altında bir aylığa mahkûm edilince olmuyor yani. Olmuyor yani.
GAZETECİ - Efendim, müsaade ederseniz konunun en başına dönmek istiyorum. Anladığım kadarıyla son soru olacak. Çok minik bir soru. Şimdi bugüne kadar bize hep şöyle söylendi Cumhuriyet Halk Partisi'ni eleştirdiğimiz zaman: "Ya bir dakika arkadaşlar, Cumhuriyet Halk Partisi muhalefettir bu. İktidar orada dururken muhalefete muhalefet etmenin bir âlemi var mı?" Tez buydu. E biz de "Evet." derdik yani. Evet, orada iktidar var. Ama şimdi görüyorum ki CHP'nin eski yöneticileri ve yeni yöneticileri, yani bu yapı, bu yöneticiler şimdi birbirlerini eleştiriyorlar. Muhalefete muhalefet yapıyorlar. Bu ne kadar sürdürülebilir bir durumdur?
KEMAL KILIÇDAROĞLU - Ben onu doğru bulmuyorum. Ben mesela bu konuda zorlanmadıkça hiçbir eleştiri yapmıyorum. Yapmamaya da özen gösteriyorum. Yani benim kalkıp şimdi gidip bir muhalefet partisini zorunlu bir olay ortaya çıkmadığı sürece eleştirme lüksüm yok ki. Bizim hedefimiz iktidar. İktidar. Çünkü muhalefet uygulamanın içinde değil ki. Uygulamanın içinde olan iktidar partisi. Eleştirecekseniz orayı eleştirirsiniz. Hangi gerekçeler varsa, sağlıklı gerekçeler, dokümanlar, bilgiler varsa eleştirirsiniz. Ama tek eleştiri de yetmiyor. Artık eleştirinin yanına çözüm de koymanız lazım ki halkı ikna edesiniz. Yani çözüm koymazsanız diyor ki "Ya herkes bunu söylüyor zaten. İyi de nasıl olacak bu? Nasıl olması gerekir?" diye. Onu ortaya koymak lazım yani.