MUĞLATÜRK - Bölgenin En Büyük Haber Sitesi.
MUĞLATÜRK - Bölgenin En Büyük Haber Sitesi.
KÖŞE YAZISI

İhracatta kalabalık liste tuzağı: Gerçek alıcı adayı nasıl seçilir?

Paylaş:

Bir elektronik tablo düşünün: yüzlerce şirket, onlarca ülke ve uzayıp giden internet adresleri. İlk bakışta uluslararası satışın kapıları açılmış gibi görünür. Fakat satış temsilcisi ilk satırı aradığında şirketin rakip üretici olduğu, ikinci satırda yalnızca perakende çalışıldığı, üçüncü satırda ise ilgili ürün grubunun yıllar önce bırakıldığı anlaşılır. Dosyanın hacmiyle ticari değeri arasındaki fark, ancak çalışma başlayınca ortaya çıkar.

İhracatta alıcı araştırmasının asıl ürünü bir isim listesi değil, açıklanabilir bir seçimdir. Her şirket için “Neden bu firma?” sorusuna cevap verilemiyorsa araştırmanın önemli bir kısmı satış ekibine devredilmiş demektir. Özellikle küçük ve orta ölçekli üreticiler açısından bu ayrım kritiktir. Sınırlı satış zamanını yanlış adaylara ayırmak, yalnızca cevapsız mesaj üretmez; uygun adayla kurulabilecek görüşmenin de gecikmesine yol açar.

Aynı sektörün içinde farklı işler vardır

Temsili olarak profesyonel mutfak ekipmanı üreten bir Ege firmasını ele alalım. Arama sonuçlarında oteller, restoranlar, ekipman distribütörleri, servis şirketleri ve rakip fabrikalar birlikte görünebilir. Hepsi aynı ekonomik çevrenin parçasıdır. Buna rağmen satın alma gerekçeleri, sipariş sıklıkları ve karar süreçleri farklıdır. Bir otel işletmesi ekipmanı kendi kullanımına alırken, distribütör ürünü yeniden satabilmek için fiyat, stok ve servis düzenini birlikte değerlendirir.

Bu nedenle araştırma başlamadan önce kanal tercihi yapılmalıdır. Doğrudan işletmelere satış mı, yerel dağıtım ağı kurmak mı, proje tedarikçileriyle çalışmak mı hedefleniyor? Üç yol aynı anda denenebilir; fakat sonuçlar tek bir başarı ölçüsüne sıkıştırılmamalıdır. Proje tedarikçisi uzun bir teknik değerlendirme isteyebilir. Küçük işletme daha hızlı karar verebilir, ama sipariş hacmi farklı olabilir. Araştırmanın kalitesi, bu farkları daha ilk aşamada görünür kılmasıyla anlaşılır.

Aday seçiminin dayanağı nerede?

Bir şirketin kendisini “uluslararası ticaret firması” olarak tanıtması, belirli bir ürün için uygun olduğunu kanıtlamaz. Ürün kataloğunda ilgili aileye yer vermesi, faaliyet sayfasında o alandaki dağıtım hizmetini açıklaması veya somut bir talep yayımlaması daha belirli işaretlerdir. Yine de bu işaretlerin her biri farklı bir şeyi gösterir. Mevcut portföy, ürün uyumuna dair fikir verir; açık talep ise ayrıca zaman ve kapsam açısından incelenmelidir.

Araştırma kaydının yanında kaynak adresi, kontrol tarihi ve kısa gerekçe bulunmalıdır. “Otellerle çalışıyor” ifadesi yerine, hangi sayfada ne görüldüğü yazılabilir. Aynı kaydı başka bir ekip üyesi açtığında seçimin mantığını anlayabilmelidir. Böylece liste bir kişinin hafızasına bağlı olmaktan çıkar. Kaynağın zaman içinde değişebileceği de unutulmamalıdır; aylar önce alınmış bir not, bugünkü ticari durumu kendiliğinden temsil etmez.

Dünya haritasındaki ilerleme ne anlatır?

Kurucusu olduğum TMT DealMakers’ın alıcı araştırması, üreticinin ürünlerini anlamakla başlıyor ve olası şirketlerin faaliyet sayfalarına doğru ilerliyor. Aşağıdaki kayıt bu çalışma aşamasını görünür kılıyor. Ekranda kıtalar, incelenen internet sayfaları ve işlem ilerlemesi yer alıyor. Bunlar araştırmanın nasıl yürütüldüğünü anlatıyor; her taranan şirketin satın almaya hazır olduğunu söylemiyor.

Zetamak ürünleriyle yapılan kontrollü motor kaydından 30 saniye: web sayfalarının okunması ve dünya çapında aday araştırması. Ekrandaki ilerleme oranları satış veya alım ihtimali değildir.

Bu ayrımı korumak, teknolojiye duyulan güveni azaltmaz; doğru yere yerleştirir. Yazılımın taradığı sayfa sayısıyla satış ekibinin konuşmaya değer bulduğu firma sayısı ayrı ölçülerdir. Birincisi işlem hacmini, ikincisi belirlenmiş ölçütlere göre seçimi anlatır. Daha sonra alınan cevap, teknik görüşme ve teklif talebi de ayrı aşamalardır. Hepsine “bulunan müşteri” demek, yönetim raporunu gereğinden fazla iyimser gösterir.

Basit bir eleme tablosu yeterli olabilir

İlk değerlendirmede ürün uyumu, ticari rol, coğrafi kapsam, kurumsal iletişim kaynağı ve eksik bilgi birlikte görülebilir. Her alana yapay bir kesinlik vermek zorunda değiliz. “Doğrulandı”, “işaret var” ve “bilinmiyor” ayrımı çoğu zaman tek bir toplam puandan daha açıklayıcıdır. Özellikle eksik bilgiyi sıfır puanla cezalandırmak ile olumlu varsayımla doldurmak arasında dikkatli bir çizgi vardır.

Örneğin firmanın ilgili ürünleri sattığı görülüyor, ancak yeni tedarikçi kabul edip etmediği bilinmiyorsa bu bir araştırma sorusudur. İlk mesajın amacı katalog göndermekten önce doğru satın alma kişisini bulmak olabilir. Buna karşılık şirketin yalnızca rakip bir markanın üretim tesisi olduğu anlaşılıyorsa, standart distribütör mesajı göndermek anlamsızlaşır. Aynı sektörde görünmek, aynı iletişim planına alınmak için yeterli değildir.

Büyük isimler her zaman ilk tercih değildir

Tanınırlık, ihracata yeni başlayan üreticiyi kolayca etkileyebilir. Büyük bir zincirin logosunu aday listesinde görmek heyecan vericidir. Fakat o zincirin tedarik süreci, belge beklentisi, teslim kapasitesi ve ödeme koşulları üreticinin mevcut hazırlığıyla uyuşmayabilir. Daha küçük bir dağıtıcı, ürün ailesini test etmek ve yerel talebi anlamak açısından daha yönetilebilir bir ilk adım sağlayabilir. Bu bir büyüklük tercihi değil, uyum değerlendirmesidir.

Üreticinin kendi sınırlarını da araştırmaya katması gerekir. İlk siparişte sunabileceği miktar, ürün çeşitliliği, özel ambalaj yapabilme durumu ve satış sonrası desteği net değilse en iyi aday bile yanlış beklentiyle karşılaşabilir. Alıcı araştırmasını yalnızca karşı tarafı inceleyen bir faaliyet olarak görmek eksik kalır. Doğru eşleşme, iki tarafın ihtiyaç ve imkânlarının birlikte okunmasını gerektirir.

İletişim bilgisi ile görüşme fırsatı aynı aşama değildir

Bir kurumsal e-posta adresine ulaşmak önemlidir; ancak o adresin hangi sorumluluğa ait olduğu da bilinmelidir. Genel iletişim kutusuna yazılan mesajın amacı, doğru departmana yönlendirilmek olabilir. Satın alma sorumlusuna ulaşıldığında ise ürün ve kanal uyumuna dayalı daha belirli bir soru sorulabilir. Aynı metni her adrese göndermek, araştırmada kazanılan ayrıntıyı iletişim aşamasında kaybetmek demektir.

İlk temasın hedefi de ölçülü seçilmelidir. Bazen kısa bir teknik görüşme, bazen doğru ürün grubunu teyit etmek, bazen de güncel tedarik takvimini öğrenmek yeterlidir. Henüz ihtiyaç doğrulanmadan kapsamlı teklif hazırlamak hem üreticinin hem alıcının zamanını tüketebilir. Anlamlı bir sonraki adım, görüşmenin devamını kolaylaştırır. Yalnızca “mesaj gönderildi” kaydı ise ticari ilerlemeyi açıklamakta yetersiz kalır.

Yönetim hangi raporu istemeli?

Haftalık toplantıda yalnızca bulunan şirket ve gönderilen mesaj sayısını sormak yerine, seçimin gerekçesi ve elemenin nedenleri de incelenebilir. Hangi ürün ailesinde daha güçlü uyum görülüyor? Hangi ülkede iletişim kaynağı zayıf kalıyor? Hangi adaylar kapasite nedeniyle bekliyor? Bu sorular, araştırmayı devamlı büyüyen bir liste olmaktan çıkarıp öğrenen bir satış sürecine dönüştürür.

İlk on kaydın birlikte okunması bile önemli fark yaratabilir. Araştırmacı, satışçı ve üretim sorumlusu aynı adayı farklı yorumluyorsa ölçütler yeniden netleştirilir. Bu kontrolün amacı herkesin aynı görüşte olması değildir; görüş ayrılığının kaynağını bulmaktır. Bazen yanlış ürün ailesi seçilmiştir, bazen de üreticinin sandığından farklı bir satış kanalı daha anlamlı görünmektedir.

Dış pazarda fırsat ararken geniş bakmak değerlidir. Fakat geniş bakışın ticari karşılığı, sonunda daha bilinçli bir seçim yapabilmektir. İyi bir araştırma dosyası açıldığında satış ekibi yalnızca kime yazacağını görmez. Neden yazacağını, neyi henüz bilmediğini ve cevabın hangi kararı değiştireceğini de görür. Kalabalık bir tabloyu iş geliştirme aracına dönüştüren fark tam burada oluşur.

Bu yazıdaki görüşler yazarına aittir, MUĞLATÜRK - Bölgenin En Büyük Haber Sitesi. yayın politikasını yansıtmayabilir. İzinsiz kopyalanamaz, alıntılarda kaynak gösterilmesi zorunludur.

Mithat Tuncer Tuncel — Diğer Yazıları

Tümü

Yorumlar

Editoryal moderasyon aktif

Yorum Yaz

Yorumunuz incelendikten sonra yayın ilkelerimize uygun bulunması hâlinde yayınlanır. Hakaret, iftira ve reklam içeren ifadeler reddedilir.

adlı okura yanıt yazıyorsunuz.
0 / 2000

Bu içeriğe henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın.