DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Advert
Akın Tezel
Akın Tezel
Giriş Tarihi : 30-11-2020 19:02

Yeniden Değerlendirme Oranı

 

Ben 2001 yılında emekli oldum. İlk aldığım emekli maaşı yüz on milyon liraydı. Şimdi ise iki bin üç yüz lira alıyorum. Gençler bu hesaptan anlamaz; yüz on milyon, rakamla 110,000,000 lira. Altı sıfır atarsan yüz on lira. Demek ki benim emekli maaşı Türk Parası olarak yaklaşık yirmi kat artmış. Şimdi bedenleri izin Türkiye'de, ama beyinleri Amerika'da olan vatandaşlar için bir dolar hesabı yapalım.

O tarihte bir dolar bir milyon iki yüz bin Türk Lirası imiş. Bu hesapla benim o zamanki maaş yaklaşık doksan dolara geliyor. Şimdi ise dolar sekiz lira diyelim. O zaman benim bugünkü maaş iki yüz doksan dolara geliyor. Yani o zamandan beri üç kattan fazla artmış dolara göre.

Bir de ekmek fiyatına bakalım. 2001 yılında kilosu 75 kuruş, yaklaşık 65 cent.  2020 yılında kilosu 625 kuruş, yaklaşık 75 sent. Bu biraz artmış, ama ben bu günkü maaşımla o zaman alabildiğimin üç katı ekmek alabiliyorum.

Bir zamanlar sabit kur sistemi vardı, devlet dövizin fiyatını belirler, serbest piyasada farklılaşmasına rağmen aylarca, hatta yıllarca aynı fiyat sabit kalırdı. Böylece biri resmi, biri gayrı resmi iki döviz piyasası oluşur, resmi kurdan döviz bulunamadığı için herkes karaborsa dövize koşardı. Yine bankaların vereceği kredilerin faiz oranı devlet tarafından belirlenir, enflasyon artmasına rağmen bu oran sabit tutulurdu. Örneğin 1978 de kredi faizi yıllık % 16 iken, enflasyon % 53 lere dayanmıştı. Bankadan ticari kredi alabilmek için önce onay makamı olan banka müdürüyle bir ortaklık kurmanız gerekirdi. Alınan krediyi yarı yarıya paylaşır, bir yılda hiçbir iş yapmadan % 37 para kazanırdınız. Bu devirlerde  faiz ve kurlarda olduğu gibi akaryakıt fiyatları da sabit tutulur, fark devlet hazinesinden ödenirdi.

Ancak bir gün gelir, sistem çöker devlet bütün kur, faiz ve fiyatları yeniden belirlerdi. İşte o gün piyasalar alt üst olur, iflaslar, intiharlar peş peşe gelirdi. Neyse önce Özal Hükümeti daha  sonra da Ak Parti hükümeti değişken kur, değişken faiz,  değişken  fiyat sistemine geçti de insanlar bir sabah uyanıp da gazetelere bakınca şok geçirmekten kurtuldular.

Geçtiğimiz günlerde 2021 yılı için yeniden değerlendirme oranı belirlenmiş, bu rakam % 9,11 olarak açıklandı. Yeniden değerlendirme oranı bir sonraki yıl maktu vergi, harç ve cezalara uygulanacak zam oranıdır. Bir önceki yılın TÜFE ortalaması esas alınarak hesaplanır. Böylece aynen maaşlardaki artışlar gibi vergi ve cezalarda da enflasyon oranı esas alınarak adaletli bir sistem ortaya konmuş olur.

Son olarak birkaç aydır çok fahiş olduğu çeşitli kaynaklarca öne sürülen araç muayene ücretlerine gelelim. Bundan on dört yıl öncesine kadar araç muayeneleri Karayolları tarafından yapılırdı. Muayene işi belirli günlerde yapılır, o gün bir gece önceden sahildeki Karayolları binasının önünde araç kuyrukları oluşurdu. Bütün gece sokakta geçirileceğinden bazıları battaniye ve diğer gereksinmelerini yanına alır, bir kısmı semaver getirir, çay demler, bazıları ise araçlarının kaputu üzerinde çilingir sofrası kurardı. Bu eziyete katlanmak istemeyenler ise Karayollarının  aldığı ücrete yakın bir ücreti ilave olarak takipçiye verirler, araç muayeneye gitmeksizin ruhsatın üstüne damga vurulup gelirdi.

Şimdi ise belki vatandaşın masrafı açısından pek bir şey fark etmedi. Devlet muayene ücretinin % 40 ını kendisi alıyor, kalanı da Tüvtürk adlı araç muayene şirketine kalıyor. Böylece yasalara uygun olarak aracınız hiç olmazsa iki yılda bir esaslı bakım yüzü görmüş oluyor.

Muayene ücretlerinin çok yüksek olduğu söylentisi son aylarda ortaya atıldı demiştik. Daha önceleri bu ücretlerin yüksekliğinden bir şikayet kulağımıza gelmemişti. Öğrendik ki  muayene ücretleri de her yıl yeniden değerlendirme oranında artıyormuş . Bu oran sırasıyla 2018 de %23,73, 2019 da %22,58  olduğu için bu ücrete de aynı oranda zam gelmiş. Şikayetler anlaşılan bu son iki yıldaki yüksek yeniden değerlendirme oranından kaynaklanıyor.

Bu arada bir uyarı yaparak yazımızı tamamlayalım. Araç muayenesi için internetten randevu almak kesinlikle ücretsiz. Ancak bazı fırsatçı internet siteleri vatandaşın bu konudaki bilgisizliğinden yararlanarak randevu vermek için ücret talep ediyorlar. Dikkat edelim, Tüvtürk'ün resmi sitesine girelim, randevularımızı ücretsiz olarak alalım.

NELER SÖYLENDİ?
@
Akın Tezel

Akın Tezel

DİĞER YAZILARI ABD'de Neler Oluyor 21-01-2021 18:27 Fiyatlarda Devlet Kontrolü 17-01-2021 19:37 Etil Alkol, Metil Alkol 14-01-2021 14:39 İlm-i Siyaset 07-01-2021 15:44 Kışın Domates Yiyenler Ölürmüş 05-01-2021 13:41 Bu İş Karakolda Biter 28-12-2020 15:56 Yılbaşını Nerede Geçirsem Acaba? 24-12-2020 17:31 Kanuni Sultan Süleyman'ın Zigetvar Seferi 21-12-2020 18:54 Mesele Uçkur Meselesi Değil 17-12-2020 16:47 Okuma Özürlü Toplum 14-12-2020 16:44 Siyaset Nereye Gidiyor ? 10-12-2020 17:05 Batınilik 07-12-2020 16:14 Fethiye Yirmi İkinci Yüzyıla Hazırlanıyor 03-12-2020 14:46 Yeniden Değerlendirme Oranı 30-11-2020 19:02 İrini 30-11-2020 14:20 Temel Reis 24-11-2020 20:40 Yeni Bir Dünya Düzenine Doğru 12-11-2020 13:24 Sofrana Sahip Çık 30-10-2020 14:17 Marx Nerede Yanıldı 26-10-2020 16:33 Kıbrıs Neden Önemli? 19-10-2020 21:17 Etil Alkol Mu, Metil Alkol Mu? 15-10-2020 13:55 Enflasyon Hesabı Nasıl Yapılır 13-10-2020 10:34 İngiliz Hükümeti Neden Şaşırdı 05-10-2020 11:11 Ermenileri Kim Kışkırtıyor? 01-10-2020 18:06 Mustafa Kemal Mi, Atatürk Mü? 24-09-2020 14:04 Türk Tabipleri Birliği Ne İstiyor 22-09-2020 12:59 NEDEN TEK ADAY 17-09-2020 17:02 Macron Neden Kudurdu 14-09-2020 13:48 Trafik Kazaları Çoğaldı, Motorlu Araçları Yasaklayalım 10-09-2020 15:35 Trafikte Yol verme Tartışmasından Kahraman Çıkarmak 07-09-2020 17:48 30 Ağustos'u Kutlayalım Ama Doğu Akdeniz Yunan'ın Olsun 31-08-2020 17:29 Ve Selin Hanım Konuştu... 26-08-2020 11:57 Çöp Üzerinden Siyasi Kavga 20-08-2020 17:29 Selin Hanım Acaba Ne Der? 17-08-2020 17:49 Ayağı Ağrıyana Kulak Röntgeni Çekilir 13-08-2020 12:49 Eyvah! Dolar Yükseliyor, Batıyoruz 11-08-2020 17:32 Bir Gün Bütün Faniler Mutlaka Covid-19'a Tutulacaktır 06-08-2020 17:14 Çöpçüler Bayram Tatili Yaparsa Ne Olur 03-08-2020 17:12 FETHİYE TİCARET ODASI 27-07-2020 19:37 İstanbul Sözleşmesi 23-07-2020 18:01 TOGG - Türkiye Otomobilciler Girişim Grubu 21-07-2020 14:07 Siyasi Görüş Nasıl Oluşur 16-07-2020 17:52 Mare Nostrum 13-07-2020 18:02 Bu Yıl Körfezin Rengi Neden Sararmadı? 09-07-2020 16:51 Doktorunuz Diyor Ki 06-07-2020 17:06 Toplumsal Paranoya 29-06-2020 11:42 Küçük Şeyler 26-06-2020 11:09 Hamza Yerlikaya 24-06-2020 10:08 Irkçılık Nedir (II) 18-06-2020 17:23 Irkçılık Nedir 16-06-2020 16:14 Basının Gelir Kaynağı Neresidir 11-06-2020 17:08 Enflasyon Ne Demektir 10-06-2020 14:34 Amerika'da Neler Oluyor 10-06-2020 14:34 Artık Yeter 10-06-2020 14:33 Adnan Menderes Nerede Hata Yaptı 10-06-2020 14:32 Bıktım Bu Virüsten Ben 10-06-2020 14:31 Covid-19 Gerçekten Tehlikeli Mi? 10-06-2020 14:30 Fransa Kadar Olamadık 10-06-2020 14:28 Korona Günlerinden İnsan Manzaraları 10-06-2020 14:26 Hükümeti Kim Yanıltıyor? 10-06-2020 14:26 Yorgan Gitti, Ama Benim Kavgam Bitmedi 10-06-2020 14:25 Aileyi Yok Etmek İstiyorlar 10-06-2020 14:21 Yeni Bir Fitne Mi? 10-06-2020 14:20 Bir Zamanlar Biz de Çocuktuk 10-06-2020 14:19 Hayat Devam Ediyor 10-06-2020 14:19 Komünizm Neden Çöktü? 10-06-2020 14:18 En Uzun Gece 10-06-2020 14:17 Çince Öğreniyoruz 10-06-2020 14:16 Vesayet Hortluyor Mu? 10-06-2020 14:16 Alman Polisinin Verdiği Ders 10-06-2020 14:15 Corona Günlerinde Hayat 10-06-2020 14:13 Çince Öğreniyoruz 10-04-2020 12:48 Bir Portre 13-03-2020 13:56 Dava Adamı Kimdir 25-12-2019 11:43 Yine Yılbaşı,Yine Aynı Muhabbet 30-12-2019 11:42 EYT'DEN EYP ÇIKAR MI? 11-12-2019 19:15
NAMAZ VAKİTLERİ
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
9 Yaşında kızın yaşadıkları
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA