DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Advert
Erhan Dargeçit
Erhan Dargeçit
Giriş Tarihi : 05-10-2021 09:24

Parlamenter sistem nasıl güçlenir(I)

 

Bilindiği üzere son zamanlarda bilhassa muhalefet partileri cephesinde bir “güçlendirilmiş parlamenter sistemi” lafıdır gidiyor. Tabii ki böyle bir gündem oluşturulunca vatandaş da sanki ülkenin birinci plandaki konusu buymuş gibi düşünerek, bu gündemin peşinden koşturuyor.

 

Aslında yapılması gereken yakın tarihimizdeki parlamenter sistemdeki gelişmeleri şöyle bir değerlendirebilmek lazımdır. 1980’li yıllarda ANAP kurulmuştur. Ve partinin aslında tek hakimi Turgut Özal’dır. O, ne derse o olur. Rahmetli Özal başkanlık sistemi için çok uğraşmış ama bu konuda başarılı olamamıştır. Ancak parti içerisinde mutlak hakim olan Turgut Özal’dır. Diğer taraftan DYP Genel Başkanı Süleyman Demirel de ardından kitleleri koşturan, çok baskın bir liderdir. Ve o da parti içerisinde mutlak hakimiyet sahibiydi. Gelelim Bülent Ecevit’e… DSP, tamamen kendisinindi ve parti içerisinde mutlak hakimdi. Hatta ilçe ve il teşkilatları kotalı olarak üye yapar, kotayı aşarlarsa o ilçe teşkilatını görevden alırdı. Deniz Baykal, 1992’de CHP’yi kurdu. Ve CHP, Baykal ne derse onu yapanların partisi olmuştu. Refah Partisi’nde Necmettin Erbakan, MHP’de Alparslan Türkeş isimlerinin sözlerinin üzerine söz söylenebilir miydi?

 

Hatta daha sonraları Tansu Çiller, Mesut Yılmaz. Devlet Bahçeli gibi isimler partilerinin başına geçince de durum değişmedi. O zaman da bu yeni liderler partilerinin içerisinde mutlak egemen oldular. Zaten bu yeni liderlerin partilerinin başına gelişi de demokratik bir süreçten ziyade, bilakis genel başkanları Turgut Özal ve Süleyman Demirel’in cumhurbaşkanı olduktan sonra genel başkanlıkları bırakmasıyla ve de Alparslan Türkeş’in vefatı üzerine gelen yeni genel başkanlardı.

 

Genel seçim geldiğinde milletvekili adayları ortaya çıkar ve kimlerin milletvekili adayı olacağına genel başkanlar karar verirdi. Yerel seçimler geldiğinde kimlerin belediye başkan adayı olacağına genel başkanlar karar verirdi. Ve halka liyakat yerine genel başkanlara liyakat siyasetin temelinin oluşturmuştu. Bu şekilde bir seçimle TBMM’ye gelen milletvekilleri partilerinin (daha doğrusu genel başkanlarının) aldığı karar neticesinde Meclis Genel Kurulu’nda evet veya hayır oylarını kullanırdı.

 

Siyasetteki 1980’den sonraki süreçte vakıa aynen böyleydi. Peki, şimdi başkanlık sistemine geçtik ne oldu? Tabiri caizse “malumun itirafı” demek sanırım pek yanlış olmayacak, aynı durum devam ettiği gibi, bu durum yasal bir hal almış oldu. Eskiden başbakan, namı diğer “beyefendi” tek adamdı. Şimdi Cumhurbaşkanı, namı diğer “beyefendi” tek adam pozisyonuna geldi.

 

Aslında sistem şöyle; partiler tabandan tavana doğru yani belde teşkilatlarından genel merkez teşkilatlarına doğru bir örgütlenmeyle genel başkanını seçer. Böylelikle genel başkan da tabanına bir minnet içerisinde olur ki; kendilerini seçenler oldukları için… Sistemin işleyişi pek de öyle değil. Tam tersi tavandan tabana doğrudur. Yani genel merkez yönetimi il ve ilçe yönetimlerini belirler. Dolayısıyla da il ve ilçe yönetimlerinden de sadakat bekler. Hal böyleyken, acaba sorun sistemde mi, sistemin işleyişinde mi?

 

Aslında burada parlamenter sistemde bir sıkıntı yok. İşleyişlerde sıkıntı var. Bunun için de yasal değişiklikler yapılmalıdır ki; mesela seçim kanunu, partiler kanunu değişmelidir ve milletvekilleri halkın kendi iradesiyle seçilmelidir. Halkın iradesiyle seçilen milletvekilinin sorumlu olacağı mercii halk olur. Şimdi ise bu durumda milletvekillerini aday gösteren genel başkan, milletvekillerinin sorumluluk mercii olmaktadır.

 

Bunun aslında en güzel örneklerinden birisi de MHP’de yaşanan krizdir. MHP’de Devlet Bahçeli’nin karşısına aday olmak isteyen Meral Akşener ekibi tasfiye olmuş ve İyi Parti’yi kurmuşlardır. İyi Parti’de Meral Akşener’e bayrak açan Ümit Özdağ ekibi de tasfiye olmuş ve onlar da yeni parti kurmuşlardır. Yani genel başkan demokrasisi her yerde aynı şekilde işlemektedir. Ve de kanunlar değişmeden parlamenter sistemi güçlendirir misiniz, güçlendirmez misiniz bilmem ama hiçbir şeyi değiştiremeyeceğiniz ortadadır.

 

Dostlukla kalın.

NELER SÖYLENDİ?
@
Erhan Dargeçit

Erhan Dargeçit

DİĞER YAZILARI Gündem olmayacak gündemler 21-01-2022 17:44 Herkes gazeteci oldu 10-01-2022 15:54 Ah şu üniversiteler 03-01-2022 11:51 Asgari ücret ve ekmekte indirim 07-12-2021 13:14 CHP; Murat Kurum; MHP 06-12-2021 14:05 Sendikalar ve MHP muhalefeti 02-12-2021 19:52 Kurtuluş Savaşı ve Millet İttifakı adayları 24-11-2021 12:55 Gazeteciler Hatıra Ormanı ve Ukraynalılar Derneği 23-11-2021 10:18 Konya Kağıt’ın arzı, zam fırsatçılığı ve bakanlar kurulu 22-11-2021 13:51 İslam bir yaşantı biçimidir 15-11-2021 16:54 Atatürk, emperyalizmle mücadelenin adıdır 12-11-2021 12:41 Türkiye kapitalistleşiyor (II) 10-11-2021 10:50 Marketler ve asgari ücret tartışmaları 01-11-2021 09:49 MÜSİAD bu dönem daha farklı 29-10-2021 16:58 Devlet Politikalarını Sağlamlaştırmalıyız (II) 27-10-2021 09:59 Popülizmden, Yağcılığa 25-10-2021 14:35 Konya Kitap Günleri başladı 18-10-2021 13:04 Ülkemizde Olmasa Da Rüşvet Diye Bir Şey Var 12-10-2021 14:08 Parlamenter sistem nasıl güçlenir (II) 06-10-2021 13:50 Parlamenter sistem nasıl güçlenir(I) 05-10-2021 09:24 “Aşı karşıtı eylem” deyip geçmeyin 05-10-2021 09:19 Öğretim yılı başlıyor yine her şey karışık 01-10-2021 11:35 KENTPAR Sorunu Çözülmelidir 30-09-2021 15:08 Uzmansız bir Türkiye isterim 28-09-2021 17:06 PANKOBİRLİK en iyisini yaptı 27-09-2021 15:46 Eylül-ekim ayları memnuniyetsizlik aylarıdır 20-09-2021 14:17 Sağlık Bakanlığı 280 kilonun altında kaldı 15-09-2021 17:04 İnançtan ne anlıyorsunuz? 08-09-2021 11:56 Bugün 30 Ağustos 30-08-2021 14:37 Polise Sahip Çıkmak Vatandaşlık Görevidir 27-08-2021 12:48 Her “Oy”un önemi var 24-08-2021 20:05 Türkiye 1923’ten bu yana ilerlemektedir 24-08-2021 20:04 Dolarla, Euro’yla kira olmaz! 28-07-2021 11:00 Muhalefet kolay olduğu kadar zordur 27-07-2021 15:21 Vakalar ve sema soytarılığı 26-07-2021 20:19 15 Temmuz’u hafife almayın 15-07-2021 19:14 Kurban bayramı mı, ticareti mi? 13-07-2021 12:40 İttifaklar hareketlenecektir 12-07-2021 11:10 Kanun kaçağı teslim olmuştur 05-07-2021 10:48 Trafik cezalarım Devletime feda olsun 14-06-2021 09:34 İnsan, kültür, sanat ve tarihten oluşur 08-06-2021 20:05 Kim aday olur bilmem ama aday olmayacakları biliyorum 01-06-2021 11:01 Darbenin iyisi olmaz 27-05-2021 15:19
NAMAZ VAKİTLERİ
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
9 Yaşında kızın yaşadıkları
ANKET OYLAMA TÜMÜ
Fethiye'de hizmetlerden memnun musunuz?
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA