DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Advert
Erhan Dargeçit
Erhan Dargeçit
Giriş Tarihi : 05-10-2021 09:24

Parlamenter sistem nasıl güçlenir(I)

 

Bilindiği üzere son zamanlarda bilhassa muhalefet partileri cephesinde bir “güçlendirilmiş parlamenter sistemi” lafıdır gidiyor. Tabii ki böyle bir gündem oluşturulunca vatandaş da sanki ülkenin birinci plandaki konusu buymuş gibi düşünerek, bu gündemin peşinden koşturuyor.

 

Aslında yapılması gereken yakın tarihimizdeki parlamenter sistemdeki gelişmeleri şöyle bir değerlendirebilmek lazımdır. 1980’li yıllarda ANAP kurulmuştur. Ve partinin aslında tek hakimi Turgut Özal’dır. O, ne derse o olur. Rahmetli Özal başkanlık sistemi için çok uğraşmış ama bu konuda başarılı olamamıştır. Ancak parti içerisinde mutlak hakim olan Turgut Özal’dır. Diğer taraftan DYP Genel Başkanı Süleyman Demirel de ardından kitleleri koşturan, çok baskın bir liderdir. Ve o da parti içerisinde mutlak hakimiyet sahibiydi. Gelelim Bülent Ecevit’e… DSP, tamamen kendisinindi ve parti içerisinde mutlak hakimdi. Hatta ilçe ve il teşkilatları kotalı olarak üye yapar, kotayı aşarlarsa o ilçe teşkilatını görevden alırdı. Deniz Baykal, 1992’de CHP’yi kurdu. Ve CHP, Baykal ne derse onu yapanların partisi olmuştu. Refah Partisi’nde Necmettin Erbakan, MHP’de Alparslan Türkeş isimlerinin sözlerinin üzerine söz söylenebilir miydi?

 

Hatta daha sonraları Tansu Çiller, Mesut Yılmaz. Devlet Bahçeli gibi isimler partilerinin başına geçince de durum değişmedi. O zaman da bu yeni liderler partilerinin içerisinde mutlak egemen oldular. Zaten bu yeni liderlerin partilerinin başına gelişi de demokratik bir süreçten ziyade, bilakis genel başkanları Turgut Özal ve Süleyman Demirel’in cumhurbaşkanı olduktan sonra genel başkanlıkları bırakmasıyla ve de Alparslan Türkeş’in vefatı üzerine gelen yeni genel başkanlardı.

 

Genel seçim geldiğinde milletvekili adayları ortaya çıkar ve kimlerin milletvekili adayı olacağına genel başkanlar karar verirdi. Yerel seçimler geldiğinde kimlerin belediye başkan adayı olacağına genel başkanlar karar verirdi. Ve halka liyakat yerine genel başkanlara liyakat siyasetin temelinin oluşturmuştu. Bu şekilde bir seçimle TBMM’ye gelen milletvekilleri partilerinin (daha doğrusu genel başkanlarının) aldığı karar neticesinde Meclis Genel Kurulu’nda evet veya hayır oylarını kullanırdı.

 

Siyasetteki 1980’den sonraki süreçte vakıa aynen böyleydi. Peki, şimdi başkanlık sistemine geçtik ne oldu? Tabiri caizse “malumun itirafı” demek sanırım pek yanlış olmayacak, aynı durum devam ettiği gibi, bu durum yasal bir hal almış oldu. Eskiden başbakan, namı diğer “beyefendi” tek adamdı. Şimdi Cumhurbaşkanı, namı diğer “beyefendi” tek adam pozisyonuna geldi.

 

Aslında sistem şöyle; partiler tabandan tavana doğru yani belde teşkilatlarından genel merkez teşkilatlarına doğru bir örgütlenmeyle genel başkanını seçer. Böylelikle genel başkan da tabanına bir minnet içerisinde olur ki; kendilerini seçenler oldukları için… Sistemin işleyişi pek de öyle değil. Tam tersi tavandan tabana doğrudur. Yani genel merkez yönetimi il ve ilçe yönetimlerini belirler. Dolayısıyla da il ve ilçe yönetimlerinden de sadakat bekler. Hal böyleyken, acaba sorun sistemde mi, sistemin işleyişinde mi?

 

Aslında burada parlamenter sistemde bir sıkıntı yok. İşleyişlerde sıkıntı var. Bunun için de yasal değişiklikler yapılmalıdır ki; mesela seçim kanunu, partiler kanunu değişmelidir ve milletvekilleri halkın kendi iradesiyle seçilmelidir. Halkın iradesiyle seçilen milletvekilinin sorumlu olacağı mercii halk olur. Şimdi ise bu durumda milletvekillerini aday gösteren genel başkan, milletvekillerinin sorumluluk mercii olmaktadır.

 

Bunun aslında en güzel örneklerinden birisi de MHP’de yaşanan krizdir. MHP’de Devlet Bahçeli’nin karşısına aday olmak isteyen Meral Akşener ekibi tasfiye olmuş ve İyi Parti’yi kurmuşlardır. İyi Parti’de Meral Akşener’e bayrak açan Ümit Özdağ ekibi de tasfiye olmuş ve onlar da yeni parti kurmuşlardır. Yani genel başkan demokrasisi her yerde aynı şekilde işlemektedir. Ve de kanunlar değişmeden parlamenter sistemi güçlendirir misiniz, güçlendirmez misiniz bilmem ama hiçbir şeyi değiştiremeyeceğiniz ortadadır.

 

Dostlukla kalın.

NELER SÖYLENDİ?
@
Erhan Dargeçit

Erhan Dargeçit

DİĞER YAZILARI Ramazan ayını yanlış anlamak Seçim barajı yüzde 2 olmalıdır Tıp sektörü ve diğerleri Savaştan spora gündem Artık politikanın şekli değişmeli  Bina inşası değil insanın inşası Gündem olmayacak gündemler Herkes gazeteci oldu Ah şu üniversiteler Asgari ücret ve ekmekte indirim CHP; Murat Kurum; MHP Sendikalar ve MHP muhalefeti Kurtuluş Savaşı ve Millet İttifakı adayları Gazeteciler Hatıra Ormanı ve Ukraynalılar Derneği Konya Kağıt’ın arzı, zam fırsatçılığı ve bakanlar kurulu İslam bir yaşantı biçimidir Atatürk, emperyalizmle mücadelenin adıdır Türkiye kapitalistleşiyor (II) Marketler ve asgari ücret tartışmaları MÜSİAD bu dönem daha farklı Devlet Politikalarını Sağlamlaştırmalıyız (II) Popülizmden, Yağcılığa Konya Kitap Günleri başladı Ülkemizde Olmasa Da Rüşvet Diye Bir Şey Var Parlamenter sistem nasıl güçlenir (II) “Aşı karşıtı eylem” deyip geçmeyin Öğretim yılı başlıyor yine her şey karışık KENTPAR Sorunu Çözülmelidir Uzmansız bir Türkiye isterim PANKOBİRLİK en iyisini yaptı Eylül-ekim ayları memnuniyetsizlik aylarıdır Sağlık Bakanlığı 280 kilonun altında kaldı İnançtan ne anlıyorsunuz? Bugün 30 Ağustos Polise Sahip Çıkmak Vatandaşlık Görevidir Her “Oy”un önemi var Türkiye 1923’ten bu yana ilerlemektedir Dolarla, Euro’yla kira olmaz! Muhalefet kolay olduğu kadar zordur Vakalar ve sema soytarılığı 15 Temmuz’u hafife almayın Kurban bayramı mı, ticareti mi? İttifaklar hareketlenecektir Kanun kaçağı teslim olmuştur Trafik cezalarım Devletime feda olsun İnsan, kültür, sanat ve tarihten oluşur Kim aday olur bilmem ama aday olmayacakları biliyorum Darbenin iyisi olmaz
NAMAZ VAKİTLERİ
Advert
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
9 Yaşında kızın yaşadıkları
BURÇ YORUMLARI
  • KOÇ
    Koç Burcu
  • BOĞA
    Boğa Burcu
  • İKİZLER
    İkizler Burcu
  • YENGEÇ
    Yengeç Burcu
  • ASLAN
    Aslan Burcu
  • BAŞAK
    Başak Burcu
  • TERAZİ
    Terazi Burcu
  • AKREP
    Akrep Burcu
  • YAY
    Yay Burcu
  • OĞLAK
    Oğlak Burcu
  • KOVA
    Kova Burcu
  • BALIK
    Balık Burcu
ANKET OYLAMA TÜMÜ
Fethiye'de hizmetlerden memnun musunuz?
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
Evin halleri
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA