TÜRKİYE
Giriş Tarihi : 26-11-2020 16:42   Güncelleme : 26-11-2020 16:42

TBMM Genel Kurulunda kabul edildi

TBMM Genel Kurulu, Meclis Başkanvekili Celal Adan başkanlığında toplandı. Enerji alanında düzenlemeler içeren Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulunda kabul edildi.

TBMM Genel Kurulunda kabul edildi

Adan, gündeme geçmeden önce üç milletvekiline gündem dışı söz verdi.

İYİ Parti Ankara Milletvekili Şenol Sunat, Öğretmenler Günü dolayısıyla yaptığı konuşmasında, öğretmenlerin sorunlarına değindi. Öğretmenlerin artık icraat beklediğini belirten Sunat, her seçim döneminde sözü verilen 3 bin 600 ek göstergenin en kısa sürede verilmesini istedi.

CHP Eskişehir Milletvekili Jale Nur Süllü, 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü dolayısıyla yaptığı konuşmada, kadının biyolojik farklılığının yazgısının toplumsal yazgıya dönüştüğünü ifade etti. Erkeğin kadından üstün görüldüğü düzende şiddetin, mevcut düzenin sürdürülmesinin bir aracı olarak görüldüğünü belirten Süllü, kadına yönelik şiddetin en ağır biçimde insan hakkı ihlali olduğunu vurguladı.

Süllü, sözde korumacılık söylemleriyle kadına yönelik şiddetin engellenemeyeceğini dile getirdi.

AK Parti İstanbul Milletvekili Emine Sare Aydın da Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü konulu konuşmasında, "Kadına yönelik şiddet dünyanın ortak yarasıdır. Kadına yönelik şiddet bir insan hakkı ihlalidir." değerlendirmesinde bulundu.

Aydın, kadın şiddetini sona erdirmek üzere bir dizi politikalar geliştirdiklerini aktararak kadına yönelik nefretin, ayrımcılığın son bulması için İstanbul Sözleşmesi'nin topluma daha iyi anlatılması gerektiğine inandığını vurguladı.

Muhalefetten kadına yönelik şiddetin her türlüsüne karşı olmasını beklediklerini belirten Aydın, "Henüz mesleğinin başında olan Aybüke'nin canını almak, annesinin kalbine kor düşürmek, öğrencilerini ve ailesini tarifsiz acılar içinde bırakmak şiddetin en cani yüzü değil midir? Evlatları dağdan gelsin diye aylardır nöbet tutan annelerin yaşadığı acılar, travmalar size göre şiddet değil midir?" sorularını yöneltti.

Aydın, kadına şiddetin siyaset üstü ele alınması halinde mücadelede başarılı olunabileceğini kaydetti.

Öte yandan Meclis Başkanvekili Adan, bu güne özel olarak her partiden bir kadın milletvekiline yerlerinden söz verdi.

TBMM Genel Kurulunda grup başkanvekilleri yerlerinden söz alarak gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

İYİ Parti Grup Başkanvekili Müsavat Dervişoğlu, MHP'nin kurucu genel başkanı merhum Alparslan Türkeş'i doğumunun yıl dönümünde rahmetle andığını söyledi. Türkeş'in tarihe damga vurmuş büyük bir devlet adamı olduğunu belirten Dervişoğlu, "O, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'ne 'Güneyimizdeki sivil direnişi kıran adam' dedirten büyük bir stratejistti." diye konuştu.

Dervişoğlu, bugün Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü olduğunu ifade ederek kadına şiddetin Türkiye'nin en önemli toplumsal sorunlarından biri olduğunu söyledi.

Kadına yönelik şiddetin her geçen gün artmaya devam ettiğini dile getiren Dervişoğlu, İstanbul Sözleşmesi'nin şiddetin nasıl duracağına yönelik en önemli rehber olduğunu belirtti. Türkiye'nin sözleşmeye ilk imza atan ülke olduğuna işaret eden Dervişoğlu, "Sözleşmenin asıl anlamı kadınların hayatının kurtulmasıdır ve her yönüyle sahip çıkılması icap eden bir sözleşme olarak da karşımızda durmaktadır." dedi.

MHP Grup Başkanvekili Muhammed Levent Bülbül, ülkücü hareketin ve MHP'nin kurucusu Türkeş'i doğduğu günde bir defa daha rahmet, minnet ve ihtiramla andıklarını ifade etti. Bülbül, Genel Başkan Devlet Bahçeli'nin liderliğinde emin adımlarla yılmadan, yıkılmadan, büyük bir kararlılıkla ülkü yolunda yürümeye devam edeceklerini söyledi.

Aile ve kadını son derece önemli ve dokunulmaz kavramlar olarak gördüklerini belirten Bülbül, "Kadına karşı yapılan saldırıları, şiddeti hiçbir şekilde kabul etmemiz mümkün değildir. Milliyetçi Hareket Partisi olarak kadına karşı şiddetle ilgili bugüne kadar yapılan bütün yasal düzenlemelerde müspet katkımızı sunmuş bulunuyoruz. Bundan sonra da atılacak adımların takipçisi ve destekçisi olacağız." diye konuştu.

Azerbaycan ordusunun haklı mücadelesi sonucu varılan anlaşma ile Kelbecer'e girdiğini hatırlatan Bülbül, "Ay yıldızlı bayrağımız Azerbaycan bayrağı ile artık Kelbecer'de dalgalanmaktadır. Kafkaslarda yeni bir dönemin başladığına şahit olmaktayız. Devletimiz bu yeni dönemde Kafkasya'nın, Güney Kafkasya'nın şekillenmesinde önemli bir rol oynayacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

HDP Grup Başkanvekili Meral Danış Beştaş, dünyada kadınların uzun soluklu mücadelesi sonucu elde ettiği haklara karşı bir saldırı olduğunu söyleyerek, Türkiye'de kadına yönelik şiddetin yüksek olduğunu dile getirdi.

Beştaş, kadınların siyasete katılımının hayati olduğunu vurgulayarak eş başkanlık sisteminin bir kadın özgürlük sistemi olduğunu savundu. Eş başkanlığın suç olamayacağını ifade eden Beştaş, "Kadın katilleri korunmasın, cezasızlığa son verilsin, hep birlikte kadına yönelik şiddeti önleyelim." dedi.

CHP Grup Başkanvekili Engin Özkoç, Türkiye'de her gün 5 kadının erkek şiddetiyle yaşamını yitirdiğini belirterek, "Yılın başından bu yana 269 kadın erkekler tarafından katledildi. 152 kadın şüpheli şekilde ölü bulundu. On binlerce, yüz binlerce kadın şiddet görüyor, milyonlarcası korku içinde yaşıyor." diye konuştu.

Şiddet faili 10 erkekten 7'sinin hiçbir yaptırım uygulanmadan serbest bırakıldığını anlatan Özkoç, artan şiddet, taciz ve tecavüze karşı İçişleri Bakanı Süleyman Soylu'nun erkeklere "Ayıptır." diyerek, parmak sallayarak çözüm aradığını ileri sürdü.

Özkoç, kadına şiddet sorununun çözümü için İstanbul Sözleşmesi'ne sahip çıkmak, sözleşmede yer alan şiddeti önleyici adımların her birini hem idari hem yasal düzlemde hayata geçirmek gerektiğini vurguladı.

OECD ve AB ülkeleri arasında kadınların iş gücüne katılımı en düşük ülkenin Türkiye olduğunu belirten Özkoç, "Eğitim, istihdam, ekonomik özgürlükten yoksun kalan kadınlar evdeki şiddete, hayatındaki zorbaya mahkum hale geliyor. Bu boyutu görmeden, topyekûn bir bakış açısı, politika geliştirmeden sorun çözülemez. AKP iktidarı da 18 yılda bu yüzden çözemedi, sorunu daha büyük bir hale getirdi." görüşünü dile getirdi.

AK Parti Grup Başkanvekili Özlem Zengin, Alparslan Türkeş'i doğumunun yıl dönümünde rahmetle yad ettiğini söyledi.

İçişleri Bakanlığının kadına şiddete yönelik muazzam bir hassasiyeti olduğunu vurgulayan Zengin, bu durumun ahlaken, dinen, her yerde anlatılması gerektiğini kaydetti. Konunun askere giden erkeklere anlatılması konusunda MSB ile protokol yapıldığını hatırlatan Zengin, "Önce eğitim." dedi.

Zengin, 81 ildeki kadın kollarında bir farkındalık çalışması gerçekleştirdiklerini aktararak kadınlarla ilgili her mücadelenin sonuna kadar yanında olacaklarını vurguladı.

TBMM Genel Kurulunda, CHP, HDP ve İYİ Partinin gündeme ilişkin grup önerileri kabul edilmedi.

Genel Kurulda, gündem dışı konuşmaların ardından siyasi partilerin grup önerileri görüşüldü.

CHP'nin "pandemi döneminde kadına yönelik şiddet", HDP'nin "emeklilerin yaşadığı sorunlar" ve İYİ Partinin "kadına yönelik şiddet" konusunda verdikleri araştırma önergelerinin ön görüşmelerinin bugün yapılmasına dair önerileri kabul edilmedi.

Grup önerilerinin ardından enerji alanında düzenlemeler içeren Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin görüşmelerine geçildi.

Enerji alanında düzenlemeler içeren Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek, yasalaştı.

Kanunla maden arama ve işletme ruhsatlarının verilmesi, birleştirilmesi, sürelerinin uzatılması, devir ve intikalleri ile çevreyle uyum bedeli iadelerine ilişkin müracaatlar dışında, vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge aranılması zorunluluğu kaldırılacak.

Maden Kanunu'na göre ruhsat bedelinin tamamının ocak ayının sonuna kadar yatırılmaması halinde, her ay için ayrı ayrı yüzde 4 gecikme zammı uygulanacak ve bu rakam haziran sonuna kadar ruhsat bedeli olarak yatırılacak, aksi halde ruhsat iptal edilecek.

Ruhsatların süre uzatım taleplerinde, ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç 12 ay öncesinde talepte bulunma şartı getiriliyor. Bu yükümlülüğe uymayan ruhsat sahiplerine 100 bin lira idari para cezası uygulanacak, ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç 6 ay öncesine kadar da belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen ruhsat sahiplerinin talepleri reddedilerek ruhsatları süre sonunda iptal edilecek ve ilgili saha ihale yoluyla ruhsatlandırılacak. Rödövans sözleşmesiyle çalışılan ruhsat sahalarında, devralanın kurulu işletme kapasitesi veya şerh edilen sözleşmedeki kapasiteyi aşmayacağı yönünde vereceği taahhüde istinaden, ilgili alan için tanınan tüm muafiyetler ve madencilik faaliyetleri kapsamında alınan bütün izinler, devredilen ruhsatlarda da aynen korunacak.

Maden Kanunu kapsamında işletme izni veya Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce izin verilmiş rödovans sözleşmesi olmaksızın işletme izni alanı dışındaki mücavir sahalara yirmi metreye kadar taşmalar hariç olmak üzere, maden ocağı açılması, maden üretilmesi veya faaliyetleri durdurulmuş maden sahalarında üretim faaliyetlerinin durdurulmasına sebep olan durumların düzeltilmesi veya işletme güvenliğine yönelik faaliyetlerin dışında üretim faaliyetinde bulunulması fiillerini işleyenlere 3 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 20 bin güne kadar adli para cezası verilecek.

Doğal Gaz Piyasası Kanunu'na, Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası (OTSP) tanımı eklenecek. OTSP, doğal gaz sisteminden yararlanan lisans sahiplerince doğal gazın alım-satımının ve dengeleme işlemlerinin yapıldığı piyasalar, ileri tarihli fiziksel teslimat gerektiren doğal gaz piyasaları ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) tarafından belirlenen diğer doğal gaz piyasası işlemlerinin gerçekleştirildiği, EPDK'nin düzenlediği piyasayı kapsayacak.

Organize toptan doğal gaz satış piyasasının faaliyete geçmesiyle doğal gaz piyasa derinliğinin daha da artacağı düşünüldüğünden, yükümlülüğünü yerine getirmeyen/getiremeyen lisans sahiplerinin olması durumunda sistem işleyişinin aksamaması için Doğal Gaz Piyasası Kanunu'na "son kaynak tedariki" tanımı eklenerek, yeni bir mekanizma geliştirilecek.

Üretilen doğal gazın, iletim şebekesi vasıtasıyla iletilmesinin teknik ve ekonomik olarak uygun olmadığına EPDK'nın karar vermesi ve üretim yapan toptan satış şirketinin kendi üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmesi kaydıyla üretim şirketi tarafından dağıtım şebekesine bağlantı yapılarak üretilen doğal gaz, dağıtım şirketince satın alınacak. EPDK, gerekli hallerde bu kapsamda satın alınacak doğal gaz bedelini belirleyecek.

LNG ihracatı yapmak isteyen tüzel kişiler, ihracat lisanslarına kaydedilmesi ve yurt içinde teslim faaliyetinde bulunmamaları şartıyla, LNG taşıma faaliyetinde bulunabilecek.

Dağıtım şirketleri, boru hatlarının ulaşmadığı bölgelerde LNG veya CNG ile besleme yöntemiyle doğal gaz dağıtımı yapabilecek.

Dağıtım şirketleri, LNG veya CNG tesis yatırımlarını kendileri yapabilecekleri gibi bu faaliyetleri hizmet alımı yoluyla da gerçekleştirebilecek ancak LNG ve CNG'nin doğrudan satışında bulunamayacak.

Acil durum veya mücbir hallerde mevcut iletim ve dağıtım şebekeleri, LNG veya CNG ile beslenebilecek. LNG ve CNG faaliyeti gerçekleştiren lisans sahipleri, acil durum ve mücbir hallerde iletim ve dağıtım şirketlerinin taleplerini karşılamakla yükümlü olacak.

Yapı kayıt belgesi alan yapının bulunduğu bölgenin, uygulama imar planı olmaması veya uygulama imar planı olmakla birlikte yolların imar mevzuatına uygun açılmaması halinde; ilgili belediyenin meclis kararı alarak bu bölgelerde yapılacak şebekelerin yapım tarihinden itibaren 10 yıl içinde deplase edilmesi gerektiğinde, yatırımın deplase edilen kısmıyla ilgili tüm maliyetleri listeleneceğini taahhüt etmesi şartıyla doğal gaz dağıtım şirketleri tarafından bu bölgelere şebeke yatırımı yapılabilecek.

Doğal gaz dağıtım şirketlerinin dağıtım bölgelerine ilave edilecek yeni genişleme bölgelerinde yerleşim yeri belediyesince doğal gaz dağıtım şirketine yatırım yapılması talebinde bulunulması halinde; ilgili dağıtım şirketinden teminat, kontrollük hizmet bedeli, kaplama bedeli, zemin/alan tahrip bedeli, hafriyat döküm bedeli ve benzeri adlarla herhangi bir bedel alınmayacak ve altyapı kazı alanının üst kaplamaları ilgili belediyece bedelsiz yapılacak.

EPDK, bir tüketiciye sözleşme süresi içinde doğal gazı tedarik etmekte olan şirketlerin iflası, lisanslarının iptal edilmesi veya organize toptan doğal gaz satış piyasası çerçevesinde yükümlülüklerini yerine getirmemesi sonucunda temerrüde düşmesi gibi nedenlerle doğal gaz tedarik edilemeyen veya serbest tüketici olma hakkına sahip olduğu halde gaz tedariki sağlanamayan tüketicilere gaz arzı sağlamak için bir veya birden fazla lisans sahibini son kaynak tedarikçisi olarak yetkilendirebilecek.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile ilgili kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları tarafından yurt dışında kurulan, özellikle petrol, doğal gaz ve madencilik alanlarında faaliyet gösteren şirketlerin, Türkiye'deki şubelerinin bulunduğu yerlerde söz konusu şirketlerin ortaklarınca; işletme konuları, ticaret unvanları, sermayeleri ve ortaklık payları aynı kalmak kaydıyla Cumhurbaşkanı kararıyla ayrı birer şirket kurulabilmesine imkan sağlanacak.

Bu şirketler, Türk Ticaret Kanunu'nun düzenlemeye aykırı olmayan hükümlerine göre, Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü de alınmak suretiyle hazırlanacak esas sözleşmelerinin tescil ve ilanıyla faaliyete geçecek.

Kurulan şirketler faaliyete geçmelerinin ardından en geç 6 ay içinde yurt dışındaki şirketlerle yapacakları protokollerle yurt dışındaki şirketlerin her türlü haklarını, alacaklarını, yükümlülüklerini, taşınırlarını ve taşınmazlarını, gemilerini ve taşıtlarını, ruhsatlarını ve lisanslarını, fikri ve sınai haklarını, uluslararası kuruluşlar ve şirketler nezdindeki hisselerini ve ortaklıklarını, sözleşmelerini ve kredi anlaşmalarını, araçlarını, gereçlerini ve malzemelerini, yazılımlarını ve donanımlarını, yazılı ve elektronik ortamdaki kayıtlarını ve diğer dokümanlarını, taraf olduğu davaları ve icra takiplerini, söz konusu düzenlemenin yürürlüğünden önceki borçlarını ve personelini devralabilecek.

Devir işlemlerinin tamamlanmasıyla yurt dışında kurulan şirketlerin Türkiye'deki şubeleri talep üzerine tasfiyesiz terkin olunacak. Bu devirlere ilişkin bütün devir, temlik ve intikal işlemleri ile bu işlemlerden doğan kazançlar ve bu işlemlerle ilgili olarak düzenlenecek her türlü sözleşme, protokol ve kağıtlar damga vergisi dahil her türlü vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerden istisna tutulacak.

Bu devir işlemlerine ve protokollere ilişkin olarak ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı yetkili olacak. İlgili mevzuatta yurt dışındaki şirketlere yapılan atıflar, devir işlemlerinin tamamlanmasının ardından ilgisine göre Türkiye'de kurulan şirketlere yapılmış sayılacak.

Düzenleme kapsamındaki devirler katma değer vergisinden istisna tutulacak. Bu kapsamda yapılan işlemler için yüklenilen vergiler, vergiye tabi işlemler nedeniyle hesaplanan vergiden indirilecek. İndirim yoluyla giderilemeyen vergiler iade edilmeyecek.

Bu şirketler hakkında; Harcırah Kanunu, Taşıt Kanunu, Devlet İhale Kanunu, ceza ve ihalelerden yasaklanma hükümleri hariç Kamu İhale Kanunu, Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, Türk Ticaret Kanunu'nun kuruluşa ve tescile, ayni ve nakdi sermaye konulmasına, sermaye ve kanuni yedek akçelerle ilgili olarak kendiliğinden sona ermeye ilişkin hükümleri, 233, 399, 527 ve 631 sayılı KHK ile kamu kurum ve kuruluşlarına personel alınmasına dair ilgili mevzuat hükümleri uygulanmayacak.

Ancak TBMM denetimine ilişkin, Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile Fonların Türkiye Büyük Millet Meclisince Denetlenmesinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un, "genel görüşmeye tabi olan kuruluşlar" başlıklı maddesinin hükümleri uygulanacak. Kurulan şirketlerde İş Kanunu'na tabi personel istihdam edilecek.

Kurulan şirketlerin; ortaklık yapısını değiştirmeye, yurt içinde ve yurt dışında şirket kurmasına veya bir şirkete yüzde 50'den fazla hisseyle ortak olmasına karar vermeye Cumhurbaşkanı yetkili olacak.

Türkiye enerji piyasasını olumsuz etkileyen kış aylarında doğal gaz kaynaklı yaşanması muhtemel kesinti ve kısıntıların bertaraf edilebilmesi, sistem ve arz güvenliğinin sağlanabilmesi için BOTAŞ tarafından yapılacak her türlü doğal gaz alımı, Kamu İhale Kanunu'nun dışında tutulacak.

TPAO'nun, denizlerde belirli faaliyetleri açısından mal ve hizmet alımı ile yapım işlerini herhangi bir parasal limit gözetmeksizin, Kamu İhale Kanunu kapsamında yapabilmesine ilişkin tanınan istisna hüküm, BOTAŞ ve bu şirketlerin bağlı ortaklıkları ile yurt dışında kurdukları şirketlerin; petrol ve doğal gaz arama, sondaj, üretim, taşıma, depolama ve gazlaştırma faaliyetlerini de kapsayacak şekilde yeniden düzenlenecek. Söz konusu istisna, karadaki faaliyetleri de kapsayacak.